Shloka 7
अर्जुनस्य युधिष्ठिरं प्रति क्षात्रधर्मोपदेशः | Arjuna’s Counsel to Yudhiṣṭhira on Kṣatra-Dharma
Devanagari script
न त्यागो न पुनर्यज्ञो न तपो मनुजेश्वर । क्षत्रियस्यथ विधीयन्ते न परस्वोपजीवनम्,“नरेश्वर! क्षत्रियके लिये त्याग, यज्ञ, तप और दूसरेके धनसे जीवन-निर्वाहका विधान नहीं है
Transliteration
na tyāgo na punaryajño na tapo manujeśvara | kṣatriyasyātha vidhīyante na parasvopajīvanam ||
Translation
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಮನುಜೇಶ್ವರ, ಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಗೆ ತ್ಯಾಗ, ಯಜ್ಞ, ತಪಸ್ಸುಗಳ ವಿಧಿ ಇಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಪರರ ಧನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದೂ ಅವನಿಗೆ ವಿಧಿತವಲ್ಲ.
Word by Word
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
त्यागःrenunciation/giving up
त्यागः:
Karta
TypeNoun
Rootत्याग
FormMasculine, Nominative, Singular
नnor
न:
TypeIndeclinable
Rootन
पुनःagain; further
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
यज्ञःsacrifice; ritual
यज्ञः:
Karta
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
नnor
न:
TypeIndeclinable
Rootन
तपःausterity; penance
तपः:
Karta
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Nominative, Singular
मनुजेश्वरO lord of men (king)
मनुजेश्वर:
TypeNoun
Rootमनुज-ईश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular
क्षत्रियस्यof a Kshatriya
क्षत्रियस्य:
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Genitive, Singular
अथand; then; moreover
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
विधीयन्तेare prescribed/ordained
विधीयन्ते:
TypeVerb
Root√धा (वि + धा)
FormPresent, Atmanepada, Third, Plural, Passive
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
परस्वोपजीवनम्living by another's wealth/property
परस्वोपजीवनम्:
Karta
TypeNoun
Rootपर-स्व-उपजीवन
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaM
manujeśvara (a king addressed)K
kṣatriyaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes