Shloka 62
Adhyāya 199: Karma–Jñāna Causality and the Nirguṇa Brahman
Manu’s Instruction
जो झूठ बोलनेवाला है, उस मनुष्यको न इस लोकमें सुख मिलता है और न परलोकमें ही। वह अपने पूर्वजोंको भी नहीं तार सकता; फिर भविष्यमें होनेवाली संततिका उद्धार तो कर ही कैसे सकता है? ।। न यज्ञाध्ययने दानं नियमास्तारयन्ति हि । यथा सत्यं परे लोके तथेह पुरुषर्षभ,पुरुषश्रेष्ठ! परलोकमें सत्य जिस प्रकार जीवोंका उद्धार करता है, उस प्रकार यज्ञ, वेदाध्ययन, दान और नियम भी नहीं तार सकते हैं
yo mṛṣā-vādī sa manuṣyo na iha loke sukhaṁ labhate na ca paraloke. sa pūrvajān api na tārayituṁ śaknoti; kutaḥ punar bhaviṣyati santatiṁ tārayiṣyati? na yajñādhyayane dānaṁ niyamās tārayanti hi. yathā satyaṁ pare loke tathaiha puruṣarṣabha.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ, ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಖವಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪೂರ್ವಜರನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಲಾರ; ಹಾಗಿರಲು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಉದ್ಧರಿಸಬಲ್ಲನು? ಯಜ್ಞ, ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ದಾನ, ನಿಯಮಗಳು—ಇವು ಸ್ವತಃ ಅಷ್ಟು ರಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಸತ್ಯವು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತದೋ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಲ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ!
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Truthfulness (satya) is portrayed as the foremost saving power: lying destroys well-being in both worlds and undermines one’s capacity to benefit ancestors or descendants, while ritual acts and disciplines without truth do not yield the same salvific force.
Within a didactic exchange in Śānti Parva, a Brahmin speaker delivers moral instruction, contrasting the spiritual consequences of falsehood with the superior, liberating efficacy of truth over ritual sacrifice, Vedic study, charity, and observances.