Shloka 37

Bhṛgu–Bharadvāja-saṃvāda: Vānaprastha-parivrājaka-ācāra, Abhaya-dharma, and Lokānāṃ Vibhāga (Śānti-parva 185)

Devanagari script

तथा खरो मृदू रूक्षो लघुर्गुरुतरोडपि च | एवं द्वादशधा स्पर्शों वायव्यो गुण उच्यते,उष्ण, शीत, सुख, दुःख, स्निग्ध, विशद, खर, मृदु, रूक्ष, हलका, भारी और अधिक भारी--इस प्रकार वायु-सम्बन्धी स्पर्श गुणके बारह भेद कहे जाते हैं

Transliteration

tathā kharo mṛdu rūkṣo laghur gurutaro 'pi ca | evaṃ dvādaśadhā sparśo vāyavyo guṇa ucyate ||

Translation

ಹಾಗೆಯೇ ಖರತೆ, ಮೃದುತೆ, ರೂಕ್ಷತೆ, ಲಘುತೆ, ಗುರುತೆ, ಅತಿಗುರುತೆ; ಮತ್ತು ಉಷ್ಣ-ಶೀತ, ಸುಖ-ದುಃಖ, ಸ್ನಿಗ್ಧ-ವಿಶದ—ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ವಾಯು-ತತ್ತ್ವದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಶವು ದ್ವಾದಶ ವಿಧವೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ವಾಯುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಪರ್ಶಗುಣಗಳ ಹನ್ನೆರಡು ಭೇದಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ.

Word by Word

तथाthus, likewise

खरःrough

मृदुःsoft

रूक्षःdry, rough

लघुःlight

गुरुतरःheavier

अपिalso, even

चand

एवम्thus, in this way

द्वादशधाin twelve ways

स्पर्शःtouch (quality)

वायव्यःpertaining to wind/air

गुणःquality

उच्यतेis said, is called

Speaker

भरद्वाज उवाच

Characters & Entities

Bharadvāja

Vāyu (wind/air principle)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes