Shloka 33
Adhyāya 180: Jīva, Śarīra, and the Fire Analogy (भृगु–भरद्वाज संवादः)
अपगतमसुखार्थमी हनार्थ- रुपगतबुद्धिरवेक्ष्य चात्मसंस्थम् । तृषितमनियतं मनो नियम्तुं व्रतमिदमाजगरं शुचिश्ष॒रामि
apagata-masukha-artham īhanārtha-rūpagata-buddhir avekṣya cātma-saṁstham | tṛṣitam aniyataṁ mano niyantuṁ vratam idam ājagaraṁ śuciḥ śrāmi ||
ಆತ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿರುವ ಮಹಾಪುರುಷನನ್ನು ನೋಡಿ—ಜನರು ಸುಖವೆಂದು ಬಯಸುವ ಆದರೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖವನ್ನೇ ತರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಯಾರ ಬುದ್ಧಿ ವಿರಕ್ತವಾಗಿದೆ—ನನಗೆ ಬೋಧ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ತೃಷ್ಣೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಕುಲವಾದ, ಅಸಂಯತ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಾನು ಶುದ್ಧಭಾವದಿಂದ ಈ ಆಜಗರ-ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತೇನೆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Craving-driven pursuits that promise pleasure often culminate in suffering; by recognizing this and cultivating dispassion, one should restrain the restless mind through disciplined observance—here symbolized by the ājagara-vrata, a practice of non-grasping and inner steadiness.
Bhishma reports that, after observing a self-abiding renunciant who is detached from painful worldly aims, he gains clarity and adopts the ‘python-vow’ as a method to subdue his own thirsting, uncontrolled mind.