Shloka 27
जनक-राज्ञः मौण्ड्य-परिव्रज्या-विवादः
Janaka’s Renunciation Questioned; Discourse on Dāna and Detachment
Devanagari script
सतां वै ददतोऊन्न॑ च लोकेडस्मिन् प्रकृतिर्धुुवा न चेद् राजा भवेद् दाता कुत:ः स्युर्मोक्षकांक्षिण:,“इस संसारमें दाताका अन्न ही साधु पुरुषोंकी जीविकाका निश्चित आधार है। यदि दान करनेवाला राजा न हो तो मोक्षकी अभिलाषा रखनेवाले साधु-संन्यासी कैसे जी सकते हैं?
Translation
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸತ್ಪುರುಷರ ಜೀವನಾಧಾರವು ದಾತರ ಅನ್ನವೇ ನಿಶ್ಚಿತ. ರಾಜನು ದಾತನಾಗದೆ ಇದ್ದರೆ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸಾಧು-ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಹೇಗೆ ಬದುಕುವರು?
Word by Word
सताम्of the good (saints)
सताम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootसत् (प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
ददतःof (one) giving
ददतः:
Sambandha
TypeVerb
Rootदा (धातु)
Formशतृ (present active participle), Masculine/Neuter, Genitive, Singular
अन्नम्food
अन्नम्:
Karta
TypeNoun
Rootअन्न (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative, Singular
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
प्रकृतिःnatural order/condition
प्रकृतिः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रकृति (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
ध्रुवाfixed, certain
ध्रुवा:
Karta
TypeAdjective
Rootध्रुव (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भवेत्would be / should be
भवेत्:
TypeVerb
Rootभू (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
दाताgiver, donor
दाता:
Karta
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
कुतःfrom where? how (then)?
कुतः:
TypeIndeclinable
Rootकुतः (अव्यय)
स्युःwould be / could be
स्युः:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Plural, Parasmaipada
मोक्ष-काङ्क्षिणःdesiring liberation
मोक्ष-काङ्क्षिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootमोक्षकाङ्क्षिन् (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
अजुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes