Shloka 24
अव्यक्त-मानस-सृष्टिवादः
Doctrine of Creation from the Unmanifest ‘Mānasa’
Devanagari script
स्नेहेन तिलवत् सर्व सर्गचक्रे निपीड्यते । तिलपीडैरिवाक्रम्य क्लेशैरज्ञानसम्भवै:,तेलीलोग तेलके लिये जैसे तिलोंको कोल्हूमें पेरते हैं, उसी प्रकार स्नेहके कारण सब लोग अज्ञानजनित क्लेशोंद्वारा सृष्टिचक्रमें पिस रहे हैं
Transliteration
snehena tilavat sarva-sarga-cakre nipīḍyate | tila-pīḍair ivākramya kleśair ajñāna-sambhavaiḥ ||
Translation
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು—ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಎಳ್ಳಿನಂತೆ ನಿಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆಗಾಗಿ ಎಳ್ಳನ್ನು ಎಣ್ಣೆಗಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತುವಂತೆ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಲೇಶಗಳು ಅವರನ್ನು ತುಳಿದು ಒತ್ತಿ ಸಂಸಾರಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಅರೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ.
Word by Word
स्नेहेनby attachment/affection
स्नेहेन:
Karana
TypeNoun
Rootस्नेह
FormMasculine, Instrumental, Singular
तिलवत्like sesame (seeds)
तिलवत्:
TypeIndeclinable
Rootतिलवत्
सर्वम्all, the whole
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormNeuter, Accusative, Singular
सर्गचक्रेin the cycle of creation
सर्गचक्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसर्गचक्र
FormNeuter, Locative, Singular
निपीड्यतेis pressed/crushed
निपीड्यते:
TypeVerb
Rootनिपीड्
FormPresent, Passive, Third, Singular
तिलपीडैःby sesame-pressers (oilmen)
तिलपीडैः:
Karana
TypeNoun
Rootतिलपीड
FormMasculine, Instrumental, Plural
इवas/like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
आक्रम्यhaving trodden upon/overpowered
आक्रम्य:
TypeVerb
Rootआक्रम्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
क्लेशैःby afflictions
क्लेशैः:
Karana
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Instrumental, Plural
अज्ञानसम्भवैःarising from ignorance
अज्ञानसम्भवैः:
Karana
TypeAdjective
Rootअज्ञानसम्भव
FormMasculine, Instrumental, Plural
Speaker
ब्राह्मण उवाच
Characters & Entities
ब
ब्राह्मण (Brāhmaṇa, speaker)त
तिल (sesame seeds)त
तिलपीड/कोल्हू (oil-press)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes