Shloka 11
मृत्यु-काल-प्रबोधनम् (Instruction on Mortality, Time, and Truth) — Mahābhārata, Śānti-parva 169
ददतश्न यथाशक्ति यो न तुष्यति मन्दधी: । अधीैर्यमपि यो युद्धक्ते सदा मित्र नरर्षभ
bhīṣma uvāca | dadataś ca yathāśakti yo na tuṣyati mandadhīḥ | adhīryam api yo yunkte sadā mitre naraṛṣabha ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯಥಾಶಕ್ತಿ ಕೊಟ್ಟರೂ ತೃಪ್ತನಾಗದ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನು, ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯಭಂಗವನ್ನು ತುಂಬುವವನು—ಅವನು ಸಂಧಿಗೆ ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ. ಅವನು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಕ್ಷಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ; ನ್ಯಾಯವಾದ ಸಹಾಯ ದೊರೆತರೂ ತೃಪ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸುವ ಸುಹೃದರನ್ನೂ ಅಶಾಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸದಾ ಪರರ ದೋಷ ಹುಡುಕುವವರೊಂದಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಸಂಧಿ ಮಾಡಬಾರದು. ಈಗ ಸಂಧಿಗೆ ಯೋಗ್ಯರಾದ ಪುರುಷರನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ—ಕೇಳು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not form alliances with people who are chronically dissatisfied even when treated fairly and who destabilize friendships by fostering impatience and distrust; such dispositions undermine dharma and practical security.
In the Shanti Parva’s instruction on statecraft and conduct, Bhishma advises the listener about whom one should not make a pact with, warning against unreliable, discontented, and friendship-corrupting individuals, and then transitions to describing those fit for alliance.