Shloka 19
आपद्धर्मे राज्ञः नीतिः — Bharadvāja’s Counsel on Crisis-Statecraft (Śānti Parva 138)
आदी न कुरुते श्रेय: कुशलो<स्मीति यः पुमान् | स संशयमवाप्रोति यथा सम्प्रतिपत्तिमान्
ādau na kurute śreyaḥ kuśalo 'smīti yaḥ pumān | sa saṁśayam avāpnoti yathā sampratipattimān matsyaḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—“ನಾನು ಸಮರ್ಥನು” ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಿನ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡದವನು, ತಕ್ಷಣಬುದ್ಧಿಯ ಮೀನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಾಣಸಂಶಯದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೋ ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಕಟ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೇವಲ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದ ಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ನಂಬದೆ, ಮುಂಚೆಯೇ ತನ್ನ ಹಿತವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಬೇಕು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Do not rely on mere confidence in one’s skill; secure one’s true welfare (śreyas) early through timely, well-considered action. Last-minute cleverness cannot always avert danger once circumstances have turned adverse.
In Bhishma’s instruction in the Shanti Parva, he warns the listener through a simile: a person who postpones beneficial measures because he thinks himself capable ends up in a life-threatening predicament, like a fish that is quick-witted in the moment yet still gets trapped.