Shloka 7
Kośa, Bala, and Maryādā: Treasury, Capacity, and Enforceable Limits (कोश-बल-मर्यादा)
Devanagari script
कर्मणा बुद्धिपूर्वेण भवत्याढ्यो न वा पुनः । तादृशो<यमनुप्रश्न: संव्यवस्य: स्वया धिया,बुद्धिपूर्वक किये हुए कर्म (प्रयत्न)-से मनुष्य धनाढ्य हो भी सकता है और नहीं भी हो सकता है। तुम्हें ऐसे प्रश्नपर स्वयं अपनी ही बुद्धिसे विचार करके किसी निश्चयपर पहुँचना चाहिये
Translation
ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕರ್ಮ (ಪ್ರಯತ್ನ)ದಿಂದ ಮನುಷ್ಯನು ಧನಿಕನಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಆಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನದೇ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಯಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕು.
Word by Word
कर्मणाby action/effort
कर्मणा:
Karana
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
बुद्धिपूर्वेणpreceded by intelligence; with forethought
बुद्धिपूर्वेण:
Karana
TypeAdjective
Rootबुद्धिपूर्व
FormNeuter, Instrumental, Singular
भवतिbecomes/is
भवति:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
आढ्यःwealthy
आढ्यः:
Karta
TypeAdjective
Rootआढ्य
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
पुनःagain; on the other hand
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
तादृशःsuch; of that kind
तादृशः:
TypeAdjective
Rootतादृश
FormMasculine, Nominative, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
अनुप्रश्नःfollow-up question; inquiry
अनुप्रश्नः:
Karta
TypeNoun
Rootअनुप्रश्न
FormMasculine, Nominative, Singular
संव्यवस्यःto be decided/determined
संव्यवस्यः:
TypeVerb
Rootसम्-वि-अव-√सो (व्यवस्य)
Formयत् (gerundive), Masculine, Nominative, Singular
स्वयाby one's own
स्वया:
Karana
TypePronoun
Rootस्व
FormFeminine, Instrumental, Singular
धियाby intellect; by understanding
धिया:
Karana
TypeNoun
Rootधि
FormFeminine, Instrumental, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes