Shloka 13
Āśā-prabhava (आशाप्रभव) — On the Rise and Power of Hope/Expectation
Sumitra Itihāsa Begins
दृष्टवा तां पाण्डवेयानामृद्धि वैश्रव्णी शुभाम् । अमित्राणां सुमहतीमनुशोचामि भारत
dṛṣṭvā tāṃ pāṇḍaveyānām ṛddhiṃ vaiśravaṇīṃ śubhām | amitrāṇāṃ sumahatīm anuśocāmi bhārata bhārata ||
ದುರ್ಯೋಧನನು ಹೇಳಿದನು— ಓ ಭಾರತ! ಪಾಂಡವಪುತ್ರರ ಆ ಶುಭವಾದ, ವೈಶ್ರವಣ (ಕುಬೇರ) ಸಮಾನ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು—ಶತ್ರುಗಳ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಅತೀವ ವಿಶಾಲವಾದುದನ್ನು—ನೋಡಿ ನಾನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಶೋಕಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಅವರ ಕುಬೇರಸಮಾನ ವೈಭವವನ್ನು ಕಂಡಾಗಲೆಲ್ಲ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಅಸೂಯೆ ಮತ್ತು ವಿಲಾಪದಿಂದ ದಹಿಸುತ್ತದೆ; ನನಗೆ ಶಾಂತಿ ದೊರೆಯದು।
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse exposes envy (asūyā/īrṣyā) as a corrosive inner force: when one measures oneself against others’ prosperity, the mind falls into continual sorrow. Ethically, it warns that fixation on rivals’ success undermines discernment and fuels adharma-driven decisions.
Duryodhana reflects on the Pāṇḍavas’ magnificent prosperity—likened to Kubera’s—and confesses that the sight plunges him into relentless grief. This confession reveals his inner agitation and the emotional root of his hostility toward them.