Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Daṇḍa-svarūpa-nirūpaṇa

The Nature, Forms, and Function of Daṇḍa

दोषान्‌ विवृणुयाच्छत्रो: परपक्षान्‌ विधूनयेत्‌ । काननेष्विव पुष्पाणि बहिरर्थान्‌ समाचरन्‌

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನು ಶತ್ರುವಿನ ದೋಷಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಶತ್ರುಪಕ್ಷದವರನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ ತನ್ನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸೆಳೆಯಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೂಗಳನ್ನು ಕೀಳುವಂತೆ, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಧನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.

दोषान्faults
दोषान्:
Karma
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Accusative, Plural
विवृणुयात्should disclose/reveal
विवृणुयात्:
Karta
TypeVerb
Rootवि + वॄ (वृणोति)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
शत्रोःof the enemy
शत्रोः:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Genitive, Singular
परपक्षान्the opposing side's partisans
परपक्षान्:
Karma
TypeNoun
Rootपरपक्ष
FormMasculine, Accusative, Plural
विधूनयेत्should shake/disturb (make waver)
विधूनयेत्:
Karta
TypeVerb
Rootवि + धून्
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
काननेषुin forests
काननेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकानन
FormNeuter, Locative, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
पुष्पाणिflowers
पुष्पाणि:
Karma
TypeNoun
Rootपुष्प
FormNeuter, Accusative, Plural
बहिःoutside/from outside
बहिः:
TypeIndeclinable
Rootबहिः
अर्थान्wealth/resources
अर्थान्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Plural
समाचरन्acting/practising; (while) undertaking
समाचरन्:
Karta
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर्
FormPresent active participle, Masculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच