Shloka 31
Gaṇānāṃ Vṛttiḥ — On the Sustenance and Cohesion of Assemblies
Gaṇa-nīti
न चोद्योगेन बुद्धया वा रूपद्रव्येण वा पुन: । भेदाच्चैव प्रदानाच्च भिद्यन्ते रिपुभिर्गणा:
na codyogena buddhayā vā rūpadravyeṇa vā punaḥ | bhedāc caiva pradānāc ca bhidyante ripubhir gaṇāḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನರು ಸಮಾನರಾಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಉದ್ಯಮ, ಬುದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ರೂಪ-ಸಂಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ಆಗುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶತ್ರುಗಳು ಈ ಭೇದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿಭೇದಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಕೆಲವರಿಗೆ ಧನ ನೀಡಿ ಲಂಚಕೊಟ್ಟು, ಸಮಸ್ತ ಸಂಘವನ್ನು ಚೂರುಮೂರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಣದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ದೃಢ ಏಕತೆಯೇ ಮಹಾ ಆಶ್ರಯವೂ ಬಲವೂ ಆಗಿದೆ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Unity is the strongest protection for a republic or collective polity. Since people naturally differ in effort, intelligence, and wealth, enemies can exploit these differences through factionalism and bribery; therefore, maintaining solidarity is essential.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and social order, Bhishma advises about the vulnerabilities of a gaṇa (republic/assembly). He explains how adversaries destabilize such polities by creating internal divisions and buying off members.