Shloka 51
पपात चोल्का महती पतिते पृथिवीपतौ । पृथ्वीपति दुर्योधनके गिर जानेपर आकाशसे पुनः महान् शब्द और बिजलीकी कड़कके साथ प्रज्वलित, भयंकर एवं विशाल उल्का भूमिपर गिरी || ५० $ ।। तथा शोणितवर्ष च पांशुवर्ष च भारत
papāta colkā mahatī patite pṛthivīpatau |
ಭೂಪತಿ ಪತನಗೊಂಡ ಕ್ಷಣವೇ, ಮಿಂಚಿನ ಕಡುಗರ್ಜನೆಯೊಡನೆ ಜ್ವಲಂತವಾದ ಭಯಾನಕ ಮಹಾ ಉಲ್ಕೆಯೊಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದು ಸಿಡಿದಿತು—ಇದು ಅಶುಭ ದೈವಸೂಚನೆ; ಬಲದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಿಂತಿದ್ದ ರಾಜಧರ್ಮವೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಅಧರ್ಮದಿಂದ ಚಲಿತವಾದ ಅಧಿಕಾರದ ಅಂತ್ಯ ವಿನಾಶವೇ ಎಂಬುದನ್ನು, ಅನ್ಯಾಯಯುದ್ಧದ ಫಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಂತೆ ತೋರಿಸಿತು।
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse uses a cosmic omen (a great meteor) to suggest that unrighteous rule and violence against dharma culminate in collapse; even the natural world appears to mirror the ethical consequences of adharma.
At the moment the ‘lord of the earth’ falls in battle (contextually understood as the fallen king/leader), a huge meteor descends—an inauspicious sign intensifying the scene and signaling a decisive turning point in the war’s moral and political order.