Shloka 36

Duryodhana-patana-anuśocana

The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint

Devanagari script

तमभ्याशगत प्राज्ञो रणे प्रेक्ष्य वृकोदर: । अवाक्षिपद्‌ गदां तस्मिन्‌ वेगेन महता बली,रणभूमिमें उसे निकट आया देख बुद्धिमान्‌ एवं बलवान्‌ भीमने उसपर बड़े वेगसे गदा चलायी

Transliteration

tam abhyāśagataḥ prājño raṇe prekṣya vṛkodaraḥ | avākṣipad gadāṃ tasmin vevena mahatā balī ||

Translation

ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಬಲವಂತನೂ ಆದ ವೃಕೋದರ (ಭೀಮ) ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಆ ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಯ ಮೇಲೆ ಗದೆಯನ್ನು ಎಸೆದನು.

Word by Word

• तम्: him
• तम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• अभ्याशगत्: came near / approached
• Type: Verb
• Root: अभि-आ-शा-गम् (गम्)
• Form: Aorist (simple past), 3rd, Singular, Parasmaipada

• प्राज्ञः: wise
• प्राज्ञः: Karta
• Type: Adjective
• Root: प्राज्ञ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

• प्रेक्ष्य: having seen
• Type: Verb
• Root: प्र-ईक्ष्
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Active (parasmai sense)

• वृकोदरः: Vrikodara (Bhima)
• वृकोदरः: Karta
• Type: Noun
• Root: वृकोदर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अवाक्षिपत्: hurled / cast down
• Type: Verb
• Root: अव-आ-क्षिप्
• Form: Imperfect (past), 3rd, Singular, Parasmaipada

• गदाम्: mace
• गदाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गदा
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• तस्मिन्: upon him / in that (one)
• तस्मिन्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Locative, Singular

• वेगेन: with speed
• वेगेन: Karana
• Type: Noun
• Root: वेग
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• महता: great
• महता: Karana
• Type: Adjective
• Root: महत्
• Form: Masculine/Neuter, Instrumental, Singular

• बली: strong
• बली: Karta
• Type: Adjective
• Root: बलिन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyudeva
• Vṛkodara (Bhīma)
• gadā (mace)
• raṇa-bhūmi (battlefield)