Shloka 3

Duryodhana-patana-anuśocana

The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint

Devanagari script

वायुदेव उवाच उपदेशो5नयोस्तुल्यो भीमस्तु बलवत्तर: । कृती यत्नपरस्त्वेष धार्तराष्ट्री वकोदरात्‌,भगवान्‌ श्रीकृष्ण बोले--अर्जुन! इन दोनोंको शिक्षा तो एक-सी मिली है; परंतु भीमसेन बलमें अधिक हैं और यह दुर्योधन उनकी अपेक्षा अभ्यास और प्रयत्नमें बढ़ा-चढ़ा है

Transliteration

vāyudeva uvāca | upadeśo 'nayor tulyo bhīmas tu balavattaraḥ | kṛtī yatnaparas tveṣa dhārtarāṣṭrī vakodarāt ||

Translation

ವಾಸುದೇವನು ಹೇಳಿದನು—ಅರ್ಜುನನೇ! ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಉಪದೇಶ ಒಂದೇ; ಆದರೆ ಭೀಮನು ಬಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರಪುತ್ರ (ದುರ್ಯೋಧನ)ನು ವಕೋದರನಿಗಿಂತ ಅಭ್ಯಾಸ, ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಗಿಲಾಗಿದ್ದಾನೆ।

Word by Word

वायुदेवःVayu-deva (the Wind-god)

उवाचsaid

उपदेशःinstruction, teaching

अनयोःof these two

तुल्यःequal, the same

भीमःBhima

तुbut, however

बलवत्तरःstronger

कृतीskilled, capable

यत्नपरःdevoted to effort, diligent

तुbut

एषःthis one (here)

धार्तराष्ट्रीthe son of Dhritarashtra (Duryodhana)

वकोदरात्from Vakodara (Bhima)

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

Vāyudeva

Bhīma

Duryodhana

Dhṛtarāṣṭra

Vakodara

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes