Shloka 1
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके २ श्लोक मिलाकर कुल ७२ श्लोक हैं।) अपन क्ाता छा 2 अष्टपञज्चाशत्तमो< ध्याय: श्रीकृष्ण और अर्जुनकी बातचीत तथा अर्नके के संकेतके अनुसार भीमसेनका गदासे दुर्योधनकी जाँघें तोड़कर उसे धराशायी करना एवं भीषण उत्पातोंका प्रकट होना संजय उवाच समुद्रीर्ण ततो दृष्ट्वा संग्रामं कुरुमुख्ययो: । अथाब्रवीदर्जुनस्तु वासुदेवं॑ यशस्विनम्,संजय कहते हैं--राजन्! कुरुकुलके उन दोनों प्रमुख वीरोंके उस संग्रामको उत्तरोत्तर बढ़ता देख अर्जुनने यशस्वी भगवान् श्रीकृष्णसे पूछा--
sañjaya uvāca
samudīrṇaṃ tato dṛṣṭvā saṅgrāmaṃ kurumukhyayoḥ |
athābravīd arjunas tu vāsudevaṃ yaśasvinam ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಜನೇ! ಕುರುಕುಲದ ಆ ಇಬ್ಬರು ಪ್ರಮುಖ ವೀರರ ಯುದ್ಧವು ಕ್ರಮೇಣ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅರ್ಜುನನು ಆಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ವಾಸುದೇವ (ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ)ನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದನು।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharmic moment of counsel: as violence escalates, Arjuna turns to Kṛṣṇa for guidance. Ethically, it highlights the need for discernment and right counsel when conflict reaches a decisive, morally charged intensity.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the duel between the two principal Kuru champions is growing more and more fierce; at this turning point Arjuna addresses Kṛṣṇa, setting up instructions and the next decisive actions in the battle.