Shloka 233
Sārasvata–Dadhīca Upākhyāna at Sarasvatī Tīrtha
Balarāma’s Pilgrimage Context
मया दृष्ट: समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् । राजेन्द्र! जैगीषव्यकी तपस्याका वह योगजनित प्रभाव देखकर ये मुनिश्रेष्ठ देवल फिर सोचने लगे--“मैंने इन्हें अभी-अभी समुद्रतटपर देखा है
mayā dṛṣṭaḥ samudre ca āśrame ca kathaṃ tvayam | rājendra jaigīṣavyakī tapasā kā va yogajanitaḥ prabhāvaḥ ||
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು—“ರಾಜೇಂದ್ರ! ನಿನ್ನನ್ನು ನಾನು ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ—ಇದು ಹೇಗೆ? ಜೈಗೀಷವ್ಯನ ತಪಸ್ಸು ಮತ್ತು ಯೋಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಈ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಭಾವವೇನು?” ಈ ಯೋಗಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠ ದೇವಲನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಚಿಂತಿಸಿದನು—“ಇಷ್ಟೇ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡೆ; ಹಾಗಾದರೆ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the extraordinary efficacy (prabhāva) of tapas and yoga: disciplined ascetic practice can yield siddhis that transcend ordinary limitations of place, prompting humility and reverent inquiry even among great sages.
A sage (Devala) is astonished because he has just seen Jaigīṣavya at the seashore, yet the same person appears in the hermitage. Vaiśampāyana reports this wonder and frames it as a yogic effect produced by austerity and yoga.