Shloka 11
Jarāsandha–Bhīma Niyuddha-prastāvaḥ
Commencement of the Regulated Duel
(पाण्डरे विपुले चैव तथा वाराहकेडपि च । चैत्यके च गिरिश्रेष्ठे मातड़े च शिलोच्चये ।। एतेषु पर्वतेन्द्रेषु सर्वसिद्धमहालया: । यतीनामाश्रमाच्चैव मुनीनां च महात्मनाम् ।। श्वैतवर्णके वृषभ, विपुल, वाराह, गिरिश्रेष्ठ चैत्यक तथा मातंग गिरि--इन सभी श्रेष्ठ पर्वतोंपर सम्पूर्ण सिद्धोंक विशाल भवन हैं तथा यतियों, मुनियों और महात्माओंके बहुत-से आश्रम हैं। वृषभस्य तमालस्य महावीर्यस्य वै तथा । गन्धर्वरक्षसां चैव नागानां च तथा5डलया: ।।) वृषभ, महापराक्रमी तमाल, गन्धर्वों, राक्षमों तथा नागोंके भी निवासस्थान उन पर्वतोंकी शोभा बढ़ाते हैं। एवं प्राप्य पुरं रम्यं दुराधर्ष समन्तत: । अर्थसिद्धि त्वनुपमां जरासंधोडभिमन्यते,इस प्रकार चारों ओरसे दुर्धर्ष उस रमणीय नगरको पाकर जरासंधको यह अभिमान बना रहता है कि मुझे अनुपम अर्थसिद्धि प्राप्त होगी
pāṇḍare vipule caiva tathā vārāhake ’pi ca | caityake ca giriśreṣṭhe mātaṅge ca śiloccaye || eteṣu parvatendreṣu sarvasiddhamahālayāḥ | yatīnām āśramāś caiva munīnāṃ ca mahātmanām || vṛṣabhasya tamālasya mahāvīryasya vai tathā | gandharvarakṣasāṃ caiva nāgānāṃ ca tathālayāḥ || evaṃ prāpya puraṃ ramyaṃ durādharṣaṃ samantataḥ | arthasiddhiṃ tv anupamāṃ jarāsandho ’bhimanyate ||
ವಾಯು ಹೇಳಿದರು—ಪಾಂಡರ ಮತ್ತು ವಿಪುಲ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ವಾರಾಹಕದಲ್ಲೂ; ಚೈತ್ಯಕದಲ್ಲಿ, ‘ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠ’ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಖರದಲ್ಲೂ, ಮತ್ತು ಮಾತಂಗ ಎಂಬ ಎತ್ತರದ ಶಿಲೋಚ್ಚಯದಲ್ಲೂ—ಈ ಪರ್ವತೇಂದ್ರಗಳೆಲ್ಲೆಡೆ ಸಿದ್ಧರ ವಿಶಾಲ ನಿವಾಸಗಳಿವೆ; ಯತಿಗಳ, ಮುನಿಗಳ, ಮಹಾತ್ಮರ ಅನೇಕ ಆಶ್ರಮಗಳೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿ ವೃಷಭ, ಮಹಾವೀರ್ಯವಂತ ತಮಾಲ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಧರ್ವ, ರಾಕ್ಷಸ ಮತ್ತು ನಾಗರ ನಿವಾಸಗಳು ಆ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ಕాంతಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ದುರಾಧರ್ಷವಾದ ಆ रम್ಯ ನಗರವನ್ನು ಪಡೆದು ಜರಾಸಂಧನು—‘ನನಗೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಅರ್ಥಸಿದ್ಧಿ ದೊರೆಯುವುದು’ ಎಂದು ಅಹಂಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The passage contrasts the sanctity of mountain regions—filled with Siddhas and ascetics—with a king’s worldly fixation: Jarāsandha, protected by an impregnable city, grows confident of unrivalled artha (wealth/power). It implicitly warns that security and prosperity can inflate pride and obscure dharma.
Vāyu describes a cluster of renowned mountains surrounding a formidable city, noting the presence of sages and various supernatural races. The description culminates in Jarāsandha’s mindset: having gained such a well-defended, beautiful stronghold, he believes he is destined for extraordinary worldly success.