Shloka 49
Jarā’s Account and the Enthronement of Jarāsandha (जरासंधोत्पत्तिः अभिषेकश्च)
राक्षस्युवाच बृहद्रथ सुतस्ते5यं मया दत्त: प्रगृह्मताम् । तव पत्नीद्वये जातो द्विजातिवरशासनात् । धात्रीजनपरित्यक्तो मयायं परिरक्षित:,राक्षसीने कहा--बृहद्रथ! यह तुम्हारा पुत्र है, जिसे मैंने तुम्हें दिया है। तुम इसे ग्रहण करो। ब्रह्मर्षिके वरदान एवं आशीर्वादसे तुम्हारी पत्नियोंके गर्भसे इसका जन्म हुआ है। धायोंने इसे घरके बाहर लाकर डाल दिया था; किंतु मैंने इसकी रक्षा की है
rākṣasy uvāca—bṛhadratha sutās te ’yaṃ mayā dattaḥ pragṛhyatām | tava patnīdvaye jāto dvijātivarasya śāsanāt | dhātrījanaparityakto mayāyaṃ parirakṣitaḥ ||
ರಾಕ್ಷಸಿ ಹೇಳಿದಳು—ಓ ಬೃಹದ್ರಥಾ! ಇವನು ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನು; ನಾನು ಇವನನ್ನು ನಿನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ—ಸ್ವೀಕರಿಸು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜನ ವಿಧಿ-ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ನಿನ್ನ ಇಬ್ಬರು ರಾಣಿಯರ ಗರ್ಭದಿಂದ ಇವನ ಜನ್ಮವಾಗಿದೆ. ದಾಯಿಯರು ಇವನನ್ನು ಮನೆಯ ಹೊರಗೆ ಹಾಕಿ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರು; ಆದರೆ ನಾನು ಇವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ.
श्रीकृष्ण उवाच
Educational Q&A
Even when social boundaries are sharp, ethical action is measured by protection and responsibility: the helpless child is safeguarded, and rightful guardianship is restored. The verse also highlights how legitimacy and duty in royal life are framed through brahminical sanction and the obligation to care for offspring.
A rākṣasī addresses King Bṛhadratha and presents a child as his son. She explains that the boy was born from the king’s two queens due to the authoritative blessing/ordinance of a great brahmin, but the nurses abandoned the infant outside the house. The rākṣasī claims she protected him and now returns him to the king.