Shloka 58

Pitāmaha-sabhā-varṇana & Hariścandra-māhātmya

Description of Brahmā’s Assembly and the Eminence of Hariścandra

Devanagari script

प्रतिगृहा तु विश्वात्मा स्वयम्भूरमितद्युति: । सान्त्वमानार्थसम्भोगैर्युनक्ति मनुजाधिप,मनुजेश्वर! अमित तेजस्वी विश्वात्मा स्वयम्भू उन सब अतिथियोंको अपनाकर उन्हें सान्त्वना देते, उनका सम्मान करते, उनके प्रयोजनकी पूर्ति करके उन सबको आवश्यकता तथा रुचिके अनुसार भोगसामग्री प्रदान करते हैं

Transliteration

pratigṛhā tu viśvātmā svayambhūr amitadyutiḥ | sāntvamānārthasambhogair yunakti manujādhipa, manujeśvara ||

Translation

ನಾರದನು ಹೇಳಿದರು—ಓ ಮನುಜಾಧಿಪನೇ! ಅಪಾರ ತೇಜಸ್ಸಿನ ವಿಶ್ವಾತ್ಮ ಸ್ವಯಂಭೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ತನ್ನವರಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಗೌರವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅವರ ಆಗಮನದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ನಂತರ ಅವರ ಅಗತ್ಯ ಮತ್ತು ರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಭೋಗಸಾಮಗ್ರಿ ಹಾಗೂ ಉಪಜೀವನೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ.

Word by Word

• {'pratigṛhā': 'in every house

• house by house', 'tu': 'indeed

• and', 'viśvātmā': 'the universal Self

• the Self of all beings', 'svayambhūḥ': 'the Self-existent

• Brahmā/the Creator', 'amitadyutiḥ': 'of immeasurable radiance/splendor', 'sāntvamāna': 'consolation

• soothing reassurance', 'artha': 'purpose

• practical aim', 'sambhoga': 'enjoyment

• objects of use/pleasure', 'yunakti': 'joins

• engages (them) with', 'manujādhipa': 'lord of men

• king', 'manujeśvara': 'ruler of men

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• Nārada
• Svayambhū (Brahmā)
• Viśvātmā (the Universal Self)
• manujādhipa/manujeśvara (the addressed king)