Shloka 60

Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)

Devanagari script

छिन्नगात्रावराश्नैव च्छिन्नवालधयो<5परे | छिन्ना भ्राणीव सम्पेतुर्हन्यमाना महात्मना,कितने ही हाथियोंके कुम्भस्थल फट गये थे और वे खूनसे भींग गये थे। कितनोंकी सूँड़ें कट गयी थीं, कितनोंके कवच छित्न-भिन्न हो गये थे, बहुतोंकी पूँछें कट गयी थीं और कितने ही हाथी महामना कर्णकी मार खाकर खण्डित हुए मेघोंके समान पृथ्वीपर गिर गये थे

Transliteration

chinnagātrāvarāśnaiva cchinnavāladayo 'pare | chinnā bhrāṇīva sampetur hanyamānā mahātmanā ||

Translation

ಅನೇಕ ಆನೆಗಳ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುವ ಹಗ್ಗಗಳು ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರ ಬಾಲದ ಕೂದಲುಗಳೂ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಪ್ರಹಾರದಿಂದ ಅವರು ಒಡೆದ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದರು.

Word by Word

छिन्नcut, severed

गात्रlimbs, bodies

अवराःothers, some (lower/other ones)

नnot

एवindeed, just

छिन्नcut, severed

वालधयःthose having tails; tailed ones

अपरेothers

छिन्नाःcut, severed

भ्राणिcloud-masses (as a simile base)

इवlike, as

सम्पेतुःfell down, rushed down together

हन्यमानाःbeing struck/killed

महात्मनाby the great-souled one

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

Karna (implied by context: mahātmanā as the slayer in this passage)

elephants

harness/straps (avarāśna)

tail-hair (vāla)

clouds (bhrāṇī)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes