Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

Droṇa-parva Adhyāya 94: Sātyaki–Sudarśana Yuddha (सात्यकि–सुदर्शन युद्ध)

क्षरत्रिव महामेघो वारिधारा: सहस्रश: । द्रोणमेघ: पार्थशैलं ववर्ष शरवृष्टिभि:,जैसे महान्‌ मेघ झलकी सहमसौरों धाराएँ बरसाता रहता है, उसी प्रकार द्रोणाचार्यरूपी मेघने अर्जुनरूपी पर्वतपर बाणोंकी वर्षा प्रारम्भ कर दी

kṣaratriva mahāmegho vāridhārāḥ sahasraśaḥ | droṇameghaḥ pārthaśailaṃ vavarṣa śaravṛṣṭibhiḥ ||

ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಹೇಗೆ ಮಹಾಮೇಘವು ಸಾವಿರಾರು ಜಲಧಾರೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಿಸುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ರೋಣಮೇಘನು ಪರ್ವತಸಮಾನ ಪಾರ್ಥ ಅರ್ಜುನನ ಮೇಲೆ ಶರವೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುರಿಸಿದನು.

क्षरन्pouring forth, raining
क्षरन्:
Karta
TypeVerb
Rootक्षर्
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), Masculine, Nominative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
महामेघःa great cloud
महामेघः:
Karta
TypeNoun
Rootमहामेघ
FormMasculine, Nominative, Singular
वारिधाराःstreams of water (rain-streams)
वारिधाराः:
Karma
TypeNoun
Rootवारिधारा
FormFeminine, Accusative, Plural
सहस्रशःby thousands, in thousands
सहस्रशः:
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस्
द्रोणमेघःthe cloud (like) Droṇa
द्रोणमेघः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोणमेघ
FormMasculine, Nominative, Singular
पार्थशैलम्the mountain (like) Pārtha (Arjuna)
पार्थशैलम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्थशैल
FormMasculine, Accusative, Singular
ववर्षrained, poured down
ववर्ष:
TypeVerb
Rootवृष्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
शरवृष्टिभिःwith showers of arrows
शरवृष्टिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशरवृष्टि
FormFeminine, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Droṇa
A
Arjuna (Pārtha)

Educational Q&A

The verse highlights how, in dharmic warfare, duty and skill can manifest as overwhelming force. The simile of cloud and mountain frames combat as a natural, inexorable encounter—emphasizing steadiness (Arjuna as a mountain) and relentless exertion of one’s role (Droṇa as a rain-bearing cloud).

Sañjaya describes Droṇa launching an intense barrage of arrows at Arjuna. The attack is portrayed as a torrential rainstorm, conveying the scale and continuity of Droṇa’s assault and the gravity of the duel.