Shloka 106
द्रोण–धृष्टद्युम्नयुद्धवर्णनम्
Drona–Dhrishtadyumna Battle Description
भूगो रामाभिधावेति यदाक्रन्दन् द्विजोत्तमा: । परशुरामजीने उस समय अपने फरसेसे दस हजार क्षत्रियोंको काट डाला। आश्रमवासियोंने आर्तभावसे जो बातें कही थीं, वहाँके श्रेष्ठ ब्राह्मणोंने 'भूगुवंशी परशुराम! दौड़ो, बचाओ' इस प्रकार कहकर जो करुण क्रन्दन किया था, उनकी वह कातर पुकार परशुरामजीसे नहीं सही गयी
bhṛgo rāma-abhidhā iti yadākrandan dvijottamāḥ |
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ‘ಭೃಗುಕುಲದ ರಾಮಾ!’ ಎಂದು ಕರುಣವಾಗಿ ಅಳಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯ ಕೂಗು ಪರಶುರಾಮನ ಹೃದಯವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿತು। ಕ್ರೋಧಾಗ್ನಿಯಿಂದ ದಹಿಸಿ ಅವನು ಈಗಾಗಲೇ ತನ್ನ ಪರಶುವಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ್ದ; ಆಶ್ರಮವಾಸಿಗಳ ಆర్త ವಾಣಿ—“ಭಾರ್ಗವ ಪರಶುರಾಮ, ಓಡಿ ಬಾ, ರಕ್ಷಿಸು”—ಅವನಿಗೆ ಅಸಹ್ಯವಾಯಿತು।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical strain between vengeance-driven violence and the dharmic obligation to respond to the suffering of innocents. The Brāhmaṇas’ compassionate cry functions as a moral check: even a powerful warrior-sage must remain answerable to the pain his actions cause and to the duty of protection.
Nārada describes a moment when leading Brāhmaṇas, distressed by events around the hermitage, cry out to Paraśurāma—addressing him as ‘Rāma of the Bhṛgu line’—imploring him to hurry and save them. The surrounding context recalls Paraśurāma’s fierce campaign against Kṣatriyas with his axe, and the lament becomes a piercing appeal that he cannot ignore.