Shloka 11
Droṇa’s Cakra-Śakaṭa Vyūha and the Protection of Jayadratha (द्रोणकृतः चक्रशकटव्यूहः)
स चेन्ममार सृञ्जय चतुर्भद्रतरस्त्वया । पुत्रात् पुण्यतरस्तुभ्यं मा पुत्रमनुतप्यथा: । अयज्वानमदाक्षिण्यमश्रि श्रैत्येत्युदाहरत्,वैत्य सूंजय! वे धर्म, ज्ञान, वैराग्य और ऐश्वर्य--इन चारों कल्याणकारी गुणोंमें तुमसे बहुत बढ़े-चढ़े थे और तुम्हारे पुत्रसे भी अधिक पुण्यात्मा थे। जब वे भी जीवित न रह सके, तब औरोंकी तो बात ही क्या है? अतः तुम अपने उस पुत्रके लिये शोक न करो, जिसने न तो यज्ञ किया था और न दक्षिणा ही दी थी। ऐसा नारदजीने कहा
sa cen mamāra sṛñjaya caturbhadrataras tvayā | putrāt puṇyataras tubhyaṃ mā putram anutapyathāḥ | ayajvān amadākṣiṇyam aśrī śraity ety udāharat | vaitī sūñjaya! ||
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—“ಓ ಸೃಂಜಯ! ನಿನ್ನಿಗಿಂತ ಧರ್ಮ, ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಮಂಗಳಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾಗಿಯೂ, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಣ್ಯವಂತರಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವರು ಸಹ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲವೆಂದರೆ, ಇತರರ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಹೇಳಬೇಕು? ಆದ್ದರಿಂದ ಯಜ್ಞವನ್ನೂ ಮಾಡದ, ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡದ ನಿನ್ನ ಆ ಪುತ್ರನಿಗಾಗಿ ಶೋಕಿಸಬೇಡ.”
नारद उवाच
Educational Q&A
Nārada redirects grief by pointing to the inevitability of death even for the highly virtuous, and he frames ethical evaluation through dharmic conduct—especially sacrifice and giving—implying that lamentation should yield to discernment about impermanence and the moral quality of one’s life.
Nārada addresses Sṛñjaya, who is mourning his son. He argues that if even people superior in four welfare-giving qualities (dharma, knowledge, dispassion, and prosperity) could not escape death, then Sṛñjaya should not be overwhelmed by sorrow—particularly for a son described as neglecting yajña and dakṣiṇā.