Shloka 73
Adhyāya 57 — Arjuna’s Vow-Anxiety, Kṛṣṇa’s Counsel, and the Pāśupata Authorization
गवां सहस्रानुचरान् दक्षिणामत्यकालयत् | वे कन्याएँ रथ, अश्व एवं हाथियोंपर आरूढ़ थीं। उनके साथ ही उन्होंने सौ-सौ घर, क्षेत्र और गौएँ प्रदान की थीं। राजाने सुवर्णमालामण्डित विशालकाय एक करोड़ गाय-बैलों और उनके सहस्रों अनुचरोंको दक्षिणारूपसे दान किया था
gavāṁ sahasrānucarān dakṣiṇām atyakalayat |
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ರಾಜನು ಅಪೂರ್ವವಾದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದನು. ಸಾವಿರಾರು ಗೋವುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಅನುಚರರೊಡನೆ ದಾನಮಾಡಿದನು. ಕನ್ಯೆಯರು ರಥಗಳ ಮೇಲೆ, ಅಶ್ವಗಳ ಮೇಲೆ, ಗಜಗಳ ಮೇಲೆ ಆರೂಢರಾಗಿದ್ದರು; ಅವರೊಡನೆ ನೂರಾರು ಮನೆಗಳು, ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಗೋವುಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದನು. ಸ್ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತವಾದ ಆ ಮಹಾದಾನದಲ್ಲಿ ಗೋವು-ವೃಷಭಗಳ ಒಂದು ಕೋಟಿ ತನಕ, ಅನೇಕ ಅನುಚರರೊಡನೆ ದಾನಮಾಡಿ ರಾಜಧರ್ಮದ ದಾನಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸಿದನು।
नारद उवाच
Educational Q&A
The passage highlights dāna as a central dharmic obligation of kings, especially in the context of yajña: wealth and resources are to be redistributed through properly directed gifts (dakṣiṇā), demonstrating restraint, responsibility, and support of social and ritual order.
Nārada describes a king’s lavish distribution of dakṣiṇā: vast herds of cattle with attendants, along with maidens mounted on vehicles and additional grants of households and land—an account meant to emphasize the scale and intentionality of the king’s sacrificial generosity.