Shloka 9
अभिमन्युना दुःशासनस्य ताडनम्
Abhimanyu’s Rebuke and Wounding of Duḥśāsana; Karṇa’s Counter-volley
अथाब्रवीन्महाप्राज्ञो भारद्वाज: प्रतापवान् | हर्षेणोत्फुल्लनयन: कृपमाभाष्य सत्वरम्,तदनन्तर परम बुद्धिमान् और प्रतापी वीर द्रोणाचार्यके नेत्र हर्षसे खिल उठे। भारत! उन्होंने युद्धविशारद अभिमन्युको युद्धमें स्थित देखकर आपके पुत्रके मर्मस्थलपर चोट करते हुए-से उस समय तुरंत ही कृपाचार्यको सम्बोधित करके कहा--
athābravīn mahāprājño bhāradvājaḥ pratāpavān | harṣeṇotphullanayanaḥ kṛpam ābhāṣya satvaram ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಅನಂತರ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞನೂ ಪ್ರತಾಪವಂತನೂ ಆದ ಭಾರದ್ವಾಜಪುತ್ರ ದ್ರೋಣನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹರ್ಷದಿಂದ ಅರಳಿದವು. ರಣವಿಶಾರದನಾದ ಅಭಿಮನ್ಯು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು, ನಿನ್ನ ಪುತ್ರನ ಪಕ್ಷದ ಮರ್ಮಸ್ಥಳವನ್ನೇ ತಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾ, ಅವನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೃಪಾಚಾರ್ಯನನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಬೋಧಿಸಿದನು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how powerful emotion and strategic intent can shape speech in war: a commander, thrilled by a tactical opening, immediately coordinates with an ally. Ethically, it frames the tension between martial duty (kṣātra-dharma) and the hardening of the heart that battlefield advantage can produce.
Sañjaya narrates that Droṇa, excited and energized, promptly speaks to Kṛpa after observing Abhimanyu positioned in combat. Droṇa’s words (continued in subsequent verses) are meant to guide action against the Pāṇḍava side and to exploit a critical weakness affecting Dhṛtarāṣṭra’s sons’ prospects.