Shloka 26
अपक्रान्तः स्वधर्माच्च क्षात्रधर्म व्यपाश्रित: । अमानुषेण हन्त्यस्मानस्त्रेण क्षुद्रकर्मकृत्,धृष्टद्युम्न बोला--'अर्जुन! यज्ञ करना और कराना, वेदोंको पढ़ना और पढ़ाना तथा दान देना और प्रतिग्रह स्वीकार करना-ये छः कर्म ही ब्राह्मणोंके लिये मनीषी पुरुषोंमें प्रसिद्ध हैं। इनमेंसे किस कर्ममें टद्रोणाचार्य प्रतिष्ठित थे। अपने धर्मसे भ्रष्ट होकर उन्होंने क्षत्रिय-धर्मका आश्रय ले रखा था। पार्थ! ऐसी अवस्थामें यदि मैंने ट्रोणाचार्यका वध किया तो तुम इसके लिये मेरी निनदा क्यों करते हो। वह नीच कर्म करनेवाला ब्राह्मण दिव्यास्त्रोंद्रारा हमलोगोंका संहार करता था
apakrāntaḥ svadharmāc ca kṣātradharma-vyapāśritaḥ | amānuṣeṇa hanti asmān astreṇa kṣudra-karma-kṛt ||
ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ಹೇಳಿದನು— “ತನ್ನ ಸ್ವಧರ್ಮದಿಂದ ಜಾರಿಹೋಗಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ; ನೀಚಕರ್ಮಕೃತನಾಗಿದ್ದರೂ ಅಮಾನವ (ಅತಿಮಾನವ) ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ದ್ರೋಣನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದರೆ, ಓ ಪಾರ್ಥ, ನೀನು ನನಗೆ ಏಕೆ ನಿಂದಿಸುತ್ತೀ?”
धष्टहुम्न उवाच
Educational Q&A
The verse frames a dharma-based argument: when a person abandons their proper role (svadharma) and adopts violent conduct, especially using extraordinary weapons to destroy others, the moral responsibility shifts—censure of the slayer is questioned because the victim’s conduct is portrayed as a prior breach of ethical order.
Dhṛṣṭadyumna defends his stance regarding Droṇa’s killing. He argues that Droṇa, though a brāhmaṇa by status, has taken up kṣatriya-like warfare and is annihilating warriors with powerful astras; therefore Arjuna’s criticism of Dhṛṣṭadyumna for Droṇa’s death is, in his view, unjustified.