Shloka 61
आचार्य योगमास्थाय ब्रह्मलोकमरिंदमम् । ब्रह्मलोक महान, दिव्य, देवगुह्ु, उत्कृष्ट तथा परम गतिस्वरूप है। शत्रुदमन आचार्य द्रोण योगका आश्रय लेकर श्रेष्ठ महर्षियोंके साथ उसी ब्रह्मलोकको प्राप्त हुए हैं। अज्ञानी मनुष्योंने उन्हें वहाँ जाते समय नहीं देखा था ।। वितुन्नाड़ंं शख्रातैर्न्यस्तायुधमसृक्ृक्षरम्
sañjaya uvāca | ācāryo yogam āsthāya brahmalokam ariṃdamaṃ | brahmaloko mahān divyo devaguhyaḥ utkṛṣṭas tathā paramagatisvarūpaḥ | śatrudamana ācārya-droṇo yogam āśritya śreṣṭha-maharṣibhiḥ sārdhaṃ tam eva brahmalokaṃ prāptaḥ | ajñānī manuṣyās taṃ gacchantaṃ na dadṛśuḥ ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಶತ್ರುದಮನನಾದ ಆಚಾರ್ಯ ದ್ರೋಣನು ಯೋಗಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಆ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಮಹಾನ್, ದಿವ್ಯ—ದೇವರಿಗೂ ಗುಪ್ತ—ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಮತ್ತು ಪರಮಗತಿಯ ಸ್ವರೂಪ. ಯೋಗಾಶ್ರಯನಾಗಿ ಶತ್ರುದಮನ ದ್ರೋಣನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದನು. ಅಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಅವನು ಹೊರಟಾಗ ನೋಡಲಿಲ್ಲ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts spiritual attainment with ordinary perception: one who departs established in yoga may reach the highest realm (Brahmaloka), while the ignorant—limited to outward appearances—cannot truly perceive the inner, dharmic meaning of such a departure.
Sañjaya reports that Droṇa, the Kaurava commander and revered teacher, leaves the world by taking refuge in yoga and attains Brahmaloka along with great seers; common people did not witness or understand this yogic passage.