Shloka 2
Aśvatthāmā’s Lamentation, Vow of Retaliation, and the Manifestation of the Nārāyaṇāstra (द्रोणपर्व, अध्याय १६६)
Devanagari script
ते समेत्य रणे राजन् शस्त्रप्रासासिधारिण: । परस्परमुदैक्षन्त परस्परकृतागस:,महाराज! समरांगणमें परस्पर भिड़कर वे नाना प्रकारके शस्त्र, प्रास और खड़्ग आदि धारण करनेवाले योद्धा, जो परस्पर अपराधी थे, एक-दूसरेकी ओर देखने लगे
Transliteration
te sametya raṇe rājan śastraprāsāsidhāriṇaḥ | parasparam udaikṣanta parasparakṛtāgasaḥ ||
Translation
ಮಹಾರಾಜನೇ! ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ, ಶಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಸ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಆ ಯೋಧರು—ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಅಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತ—ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರು.
Word by Word
तेthey (those warriors)
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
समेत्यhaving assembled
समेत्य:
TypeVerb
Rootसम्-इ (इण्)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), having come together/assembled
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
शस्त्र-प्रास-असि-धारिणःbearing weapons, spears, and swords
शस्त्र-प्रास-असि-धारिणः:
Karta
TypeAdjective
Rootधारिन् (from √धृ)
FormMasculine, Nominative, Plural
परस्परम्mutually / at one another
परस्परम्:
TypeIndeclinable
Rootपरस्पर
उदैक्षन्तthey looked (at)
उदैक्षन्त:
TypeVerb
Rootउद्-ईक्ष्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada
परस्पर-कृत-आगसःhaving committed offenses against each other / mutually guilty
परस्पर-कृत-आगसः:
Karta
TypeAdjective
Rootआगस्
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SañjayaD
DhṛtarāṣṭraB
battlefield (raṇa/samarāṅgaṇa)W
weapons (śastra)S
spears (prāsa)S
swords (asi)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes