Shloka 573
द्रोणपर्व — अध्याय १६२: प्रातःसंध्यायां युद्धप्रवृत्तिः तथा रजोमेघे संमूढता
अगच्छन् द्रौणिमुस्तृज्य विप्रकीर्णरथध्वजा: । समरभूमिमें मारे जाते हुए पांचाल और सूंजय सैनिक अअश्वत्थामाको छोड़कर चल दिये, उनके रथ और ध्वजा नष्ट-भ्रष्ट होकर बिखर गये थे
sañjaya uvāca | agacchan drauṇim utsṛjya viprakīrṇa-ratha-dhvajāḥ | samara-bhūmau māryamāṇāḥ pāñcālāḥ sūñjayāś ca sainikā aśvatthāmānam utsṛjya jagmuḥ, teṣāṃ rathā dhvajāś ca naṣṭa-bhraṣṭāḥ prakīrṇā babhūvuḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ದ್ರೋಣಪುತ್ರನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಂಚಾಲ ಹಾಗೂ ಸೃಂಜಯ ಸೈನಿಕರು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೊರಟರು. ಅವರ ರಥಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವಜಗಳು ಚೂರಾಗಿ ಚದುರಿದವು; ವ್ಯೂಹ ಸಡಿಲವಾಗಿ ಮನೋಬಲ ಕುಸಿಯಿತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how, in war, loss of cohesion and courage quickly turns into rout: when leadership or a feared opponent dominates, troops may abandon the fight, and the visible symbols of order—chariots and banners—become scattered. Ethically, it underscores the tragic cost of adharma-driven conflict, where fear and slaughter eclipse disciplined duty.
Sanjaya reports that the Panchala and Sṛñjaya forces, being heavily slain, withdraw from the battlefield, leaving Aśvatthāmā (Drona’s son) behind. Their chariots and standards are broken and dispersed, indicating a collapse of formation and a retreat under pressure.