Shloka 8
अध्याय १४८ — कर्णप्रभावः, धृष्टद्युम्नस्य विरथता, तथा घटोत्कच-आह्वानम्
Chapter 148: Karṇa’s Pressure, Dhṛṣṭadyumna Unhorsed, and the Summoning of Ghaṭotkaca
ततः शस्त्रान्धकारं तत् कौरवै: समुदीरितम्,प्रलीनमीनमकरं सागराम्भ इवाभवत् | संजय कहते हैं--राजन्! उस समय अर्जुनके द्वारा खींचे जानेवाले गाण्डीव धनुषकी अत्यन्त भयंकर टंकार यमराजकी सुस्पष्ट गर्जना तथा इन्द्रके वज्रकी गड़गड़ाहटके समान जान पड़ती थी। उसे सुनकर आपकी सेना भयसे उद्विग्न हो बड़ी घबराहटमें पड़ गयी। उस समय उसकी दशा प्रलयकालकी आँधीसे क्षोभको प्राप्त एवं उत्ताल तरंगोंसे परिपूर्ण हुए उस महासागरके जलकी-सी हो गयी, जिसमें मछली और मगर आदि जलजन्तु छिप जाते हैं नैशं तमों5शुभि: क्षिप्रं दिनादाविव भास्कर: । तदनन्तर कौरवोंने अस्त्र-शस्त्रोंकी इतनी वर्षा की कि वहाँ अँधेरा छा गया। दूसरे कोई योद्धा उस अन्धकारको नष्ट करनेका विचार भी मनमें नहीं ला सकते थे; परंतु पाण्डुपुत्र अर्जुनने बड़ी शीघ्रता-सी करते हुए दिव्यास्त्रसम्बन्धी मन्त्रोंद्वारा अभिमन्त्रित बाणोंसे पराक्रमपूर्वक उसे नष्ट कर दिया। ठीक उसी तरह, जैसे प्रातःकालमें सूर्य अपनी किरणोंद्वारा रात्रिके अन्धकारको शीघ्र नष्ट कर देते हैं
sañjaya uvāca | tataḥ śastrāndhakāraṃ tat kauravaiḥ samudīritam prālīnamīnamakaraṃ sāgarāmbha ivābhavat | naiśaṃ tamo 'śubhiḥ kṣipraṃ dinādāv iva bhāskaraḥ |
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ಕೌರವರು ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಆ ಅಂಧಕಾರವು, ಮೀನುಗಳೂ ಮಕರಗಳೂ ಕಾಣೆಯಾಗುವ ಸಮುದ್ರಜಲದಂತೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅರ್ಜುನನು ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಅಭಿಮಂತ್ರಿತ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆ ಅಶುಭ ತಮಸ್ಸನ್ನು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನಿವಾರಿಸಿದನು—ಹಗಲು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ರಾತ್ರಿಯ ಅಂಧಕಾರವನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಓಡಿಸುವಂತೆ।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even when violence and chaos create ‘darkness’—fear, confusion, and loss of direction—disciplined skill joined with focused resolve can restore clarity. The simile of the sun removing night suggests that right mastery and steadiness can counter overwhelming conditions.
The Kauravas unleash such a dense shower of weapons that it becomes like darkness on the battlefield. Arjuna responds swiftly, using empowered arrows (divine-weapon technique) to cut through and disperse that barrage, likened to sunrise dispelling night.