Shloka 36
Nakula–Śakuni Duel and the Night Battle; Śikhaṇḍin–Kṛpa Engagement (नकुल-शकुनियुद्धं तथा रात्रियुद्धवर्णनम्)
भ्रान्तमुद्भ्रान्तमाविद्धमाप्लुतं विप्लुतं सृतम् । सम्पातं समुदीर्ण च दर्शयन्तौ यशस्विनौ
bhrāntam udbhrāntam āviddham āplutaṁ viplutaṁ sṛtam | sampātaṁ samudīrṇaṁ ca darśayantau yaśasvinau ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ಇಬ್ಬರು ಯಶಸ್ವಿ ವೀರರು ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ಎಲ್ಲ ವಿಧಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು—ಸುತ್ತುತ್ತಾ ತೂಗುತ್ತಾ, ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊಡೆತ ತಿನ್ನುತ್ತಾ, ಹಾರುತ್ತಾ ಬದಿಗೆ ಜಿಗಿಯುತ್ತಾ, ಜಾರುತ್ತಾ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಾ, ಏಕಾಏಕಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಮೇಲೇಳುತ್ತಾ. ಆ ಗೊಂದಲಮಯ ಸಮರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶೌರ್ಯವು ಕೇವಲ ಬಲವಲ್ಲ; ಅराजಕತೆಯ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಶಿಸ್ತಿನ ಕೌಶಲ್ಯದ ಅಧಿಪತ್ಯ—ಒತ್ತಡದೊಳಗಿನ ಸ್ಥೈರ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಪುಣತೆಯಿಂದಲೇ ಕೀರ್ತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that true martial excellence is disciplined control and adaptability amid turmoil—skillful movement, presence of mind, and steadiness under pressure are what sustain honor and reputation in the ethical strain of war.
Sañjaya describes two famed fighters (unnamed in this single verse) exhibiting rapid, varied battlefield maneuvers—whirling, leaping, darting, swooping, and surging—conveying the intensity and technical virtuosity of their combat.