Shloka 35
द्रोणपर्व — अध्याय 128: दुर्योधनस्य परसेनाप्रवेशः
Duryodhana’s Incursion and the Tumult of Battle
यथा शड्खस्य निर्घोष: पाउ्चजन्यस्य श्रूयते,“भैया! इस समय पांचजन्य शंखकी जैसी ध्वनि सुनायी देती है और यशस्वी वासुदेवने क्रोधमें भरकर उस शंखको जिस तरह बजाया है, उससे जान पड़ता है, आज तुम्हारा भाई अर्जुन निश्चय ही मारा जाकर रणभूमिमें सो रहा है
yathā śaṅkhasya nirghoṣaḥ pāñcajanyasya śrūyate | bhaiyā! asmiṃ samaye pāñcajanya-śaṅkha-sadṛśī dhvaniḥ śrūyate, yaśasvī vāsudevaś ca krodhena pūritaḥ san taṃ śaṅkhaṃ yathā vādyaṃ cakāra, tena pratibhāti—adya tava bhrātā arjunaḥ niścayena hataḥ san raṇabhūmau śete ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಹೋದರಾ! ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖದ ಗರ್ಜನೆ ಹೇಗೆ ಕೇಳಿಸಿತೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈಗಲೂ ಆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿ ವಾಸುದೇವನು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ ಆ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದ ರೀತಿಯಿಂದ, ಇಂದು ನಿನ್ನ ಸಹೋದರ ಅರ್ಜುನನು ಹತನಾಗಿ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how signs and sounds in war are interpreted through emotion: fear and grief can turn a familiar auspicious signal (Kṛṣṇa’s conch) into a perceived omen of disaster. It cautions that perception in crisis is shaped by inner states, not only by facts.
Sañjaya reports that a conch-blast like Kṛṣṇa’s Pāñcajanya is heard, and that Kṛṣṇa has sounded it with intense anger. From this, he infers (or conveys the impression) that Arjuna has likely been killed and lies on the battlefield, heightening suspense and dread.