Shloka 7
Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)
न गोष्ठया नोपकारेण न सम्बन्धनिमित्तत: । नानाहूत॑ नाप्यभूतं मम सैन्यं बभूव ह,हमने किसीको भी गोष्ठीद्वारा बहकाकर, उपकार करके अथवा किसी सम्बन्धके कारण सेनामें भर्ती नहीं किया है। इनमें ऐसा भी कोई नहीं है जिसे बुलाया न गया हो अथवा जिसे बेगारमें पकड़कर लाया गया हो। मेरी सारी सेनाकी यही स्थिति है
sañjaya uvāca
na goṣṭhayā nopakāreṇa na sambandha-nimittataḥ | nānāhūtaṃ nāpy abhūtaṃ mama sainyaṃ babhūva ha ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಸಭಾ-ಒತ್ತಡದಿಂದ ಮರುಳುಮಾಡಿ ಅಲ್ಲ, ಉಪಕಾರಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದು ಅಲ್ಲ, ಬಂಧುತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ—ನನ್ನ ಸೇನೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕರೆಯದೆ ಬಂದವನು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ; ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ತಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದವನೂ ಇಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೇನೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಇದೇ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse stresses ethical legitimacy and accountability in wartime organization: soldiers should be properly summoned and willingly enlisted, not obtained through manipulation, patronage, nepotism, or coercive seizure.
Sañjaya, reporting events, characterizes the composition of ‘my army’ as orderly and legitimate—asserting that no one was dragged in by force or included without being formally called—thereby framing the host as properly constituted in the midst of the Drona Parva war narrative.