Shloka 68

Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)

Devanagari script

स गाढविद्धो बलवान हार्दिक्यस्य शरोत्तमै: । चचाल रथमध्यस्थ: क्षितिकम्पे यथाचल:,कृतवमकि श्रेष्ठ बाणोंद्वारा अत्यन्त घायल हुए बलवान्‌ भीमसेन रथके भीतर बैठे हुए ही भूकम्पके समय हिलनेवाले पर्वतके समान काँपने लगे

Transliteration

sa gāḍhaviddo balavān hārdikyasya śarottamaiḥ | cacāla rathamadhyasthaḥ kṣitikampe yathācalaḥ ||

Translation

ಹಾರ್ದಿಕ್ಯನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಆಳವಾಗಿ ವಿದ್ಧನಾದ ಬಲಿಷ್ಠ ಭೀಮಸೇನನು ರಥದೊಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ನಡುಗುವ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಂಪಿಸಿದನು.

Word by Word

• सः: he (Bhimasena)
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• गाढ-विद्धः: deeply pierced/wounded
• गाढ-विद्धः: Karta
• Type: Adjective
• Root: गाढ + विद्ध (√व्यध्)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• बलवान्: strong, mighty
• बलवान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: बलवत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• हार्दिक्यस्य: of Hārdikya (Kṛtavarman)
• हार्दिक्यस्य: Karta
• Type: Noun (proper)
• Root: हार्दिक्य
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• शर-उत्तमैः: with excellent arrows
• शर-उत्तमैः: Karana
• Type: Noun
• Root: शर + उत्तम
• Form: Masculine, Instrumental, Plural

• चचाल: shook, reeled, trembled
• Type: Verb
• Root: √चल्
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• रथ-मध्य-स्थः: standing/situated in the middle of the chariot
• रथ-मध्य-स्थः: Karta
• Type: Adjective
• Root: रथ + मध्य + स्थ (√स्था)
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• क्षिति-कम्पे: in an earthquake (earth-tremor)
• क्षिति-कम्पे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: क्षिति + कम्प
• Form: Masculine, Locative, Singular

• यथा: as, like
• Type: Indeclinable
• Root: यथा

• अचलः: a mountain
• अचलः: Karta
• Type: Noun
• Root: अचल
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• संजय (Sañjaya)
• हार्दिक्य / कृतवर्मा (Hārdikya / Kṛtavarman)
• भीमसेन (Bhīmasena)
• रथ (chariot)
• शर (arrows)
• अचल (mountain)
• क्षितिकम्प (earthquake)