Shloka 17
Śaineya’s Breakthrough and Reunion with Arjuna (शैनेयस्य समागमः)
Devanagari script
तत्र शेषं न पश्यामि प्रविष्टे सव्यसाचिनि । सात्वते च रथोदारे मम सैन्यस्य संजय,संजय! ऐसे मेरे सैन्यरूपी महासागरका वेगपूर्वक भेदन करके जब पाण्डवश्रेष्ठ सव्यसाची अर्जुन तथा सात्वतवंशी उदार महारथी युयुधान एकमात्र रथकी सहायतासे इसके भीतर घुस गये, तब मैं अपनी सेनाके शेष रहनेकी आशा नहीं देखता हूं
Transliteration
tatra śeṣaṃ na paśyāmi praviṣṭe savyasācini | sātvate ca rathodāre mama sainyasya saṃjaya ||
Translation
ಓ ಸಂಜಯ! ಸವ್ಯಸಾಚಿ ಅರ್ಜುನನು ಒಳನುಗ್ಗಿದ ಮೇಲೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉದಾರ ರಥಧಾರಿ ಸಾತ್ವತವೀರನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ನನ್ನ ಸೇನೆಯ ಯಾವುದೇ ಶೇಷವನ್ನೂ ನಾನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ।
Word by Word
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतत्र
Formindeclinable (locative adverb)
शेषम्remainder; what is left
शेषम्:
Karma
TypeNoun
Rootशेष
Formmasculine/neuter; accusative singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formnegation particle
पश्यामिI see
पश्यामि:
TypeVerb
Root√पश् (दृश्-अर्थे)
Formpresent; parasmaipada; 1st person; singular
प्रविष्टेwhen (he/it) has entered; upon entry
प्रविष्टे:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्र-√विश्
Formpast passive participle; locative singular (masculine/neuter)
सव्यसाचिनिin Savyasācin (Arjuna)
सव्यसाचिनि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसव्यसाचिन्
Formmasculine; locative singular
सात्वतेin the Sātvata (Yādava) warrior
सात्वते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसात्वत
Formmasculine; locative singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formconjunction
रथोदारेin the noble chariot-warrior
रथोदारे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootरथ-उदार
Formmasculine; locative singular
ममmy
मम:
Sambandha
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formgenitive singular
सैन्यस्यof the army
सैन्यस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootसैन्य
Formneuter; genitive singular
संजयO Sañjaya
संजय:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसंजय
Formmasculine; vocative singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaS
Saṃjaya (addressed person, Dhṛtarāṣṭra’s charioteer)S
Savyasācin (Arjuna)S
Sātvata (Yuyudhāna/Sātyaki)R
ratha (chariot)K
Kaurava army (mama sainya)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes