Shloka 39
Droṇa-parva Adhyāya 109 — Karṇa–Bhīma Yuddha and Durmukha’s Fall (कर्णभीमयुद्धम्; दुर्मुखवधः)
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्ध: सहसोदवृत्य चक्षुषी । सात्यकिं सत्यकर्माणं स्वयमेवाभिदुद्रुवे,तब अत्यन्त क्रोधमें भरे हुए द्रोणाचार्यने सहसा आँखें घुमाकर सत्यकर्मा सात्यकिपर स्वयं ही आक्रमण किया
tato droṇo bhṛśaṁ kruddhaḥ sahasodvṛtya cakṣuṣī | sātyakiṁ satyakarmāṇaṁ svayam evābhidudruve ||
ಸಂಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಆಮೇಲೆ ದ್ರೋಣನು ಭಾರೀ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಉರಿದು, ಅಚಾನಕ್ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ಸತ್ಯಕರ್ಮನಾದ ಸಾತ್ಯಕಿಯ ಮೇಲೆ ತಾನೇ ಧಾವಿಸಿದನು; ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ರಣಕ್ರೋಧವು ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗುರುನ ಸಂಯಮವನ್ನೂ ಭೇದಿಸಿ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿತು, ಕರ್ತವ್ಯ ಮತ್ತು ಆವೇಶಗಳ ಮಧ್ಯದ ಧರ್ಮಸಂಕಟವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿತು.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical danger of krodha (wrath): even a learned and disciplined warrior can be driven into impulsive, personal aggression. In the Mahābhārata’s moral frame, righteous duty in war demands control of the senses; anger narrows judgment and escalates violence.
Sañjaya narrates that Droṇa, intensely enraged, suddenly rolls his eyes and personally charges at Sātyaki, who is described as steadfast in truthful deeds. It marks a direct confrontation initiated by Droṇa rather than through intermediaries.