Shloka 27
Muñjavān on Himavat: Maheśvara’s abode, Śiva-stuti, and sacrificial gold
Chapter 8
“भगवन्! आप रुद्र (दुःखके कारणको दूर करनेवाले)
saṃvarta uvāca | bhagavan! tvaṃ rudraḥ (duḥkha-kāraṇa-nivārakaḥ), śitikaṇṭhaḥ (nīla-cihna-dhārī), puruṣaḥ (antaryāmī), suvarcāḥ (ati-tejasvī), kapardī (jaṭā-jūṭa-dhārī), karālaḥ (bhayaṅkara-rūpaḥ), haryakṣaḥ (harita-netraḥ), varadaḥ (bhaktānām iṣṭa-vara-pradaḥ), tryakṣaḥ (tri-netraḥ), pūṣa-dantāpahārī, vāmanaḥ, śivaḥ, yāmyaḥ (yama-gaṇa-svarūpaḥ), avyaktarūpaḥ, sadvṛttaḥ, śaṅkaraḥ, kṣemyaḥ, harikeśaḥ, sthāṇuḥ, puruṣaḥ, harinetraḥ, muṇḍaḥ, kruddhaḥ, uttaraṇaḥ (saṃsāra-sāgara-tārakaḥ), bhāskaraḥ (sūrya-svarūpaḥ), sutīrthaḥ, devadevaḥ, raṃhasaḥ (vegavān), uṣṇīṣī, suvaktro, sahasrākṣaḥ, mīḍhavān, giriśaḥ, praśāntaḥ, yatiḥ, cīravāsāḥ, bilvadaṇḍaḥ, siddhaḥ, sarvadaṇḍadharaḥ, mṛgavyādhaḥ, mahān, dhanvī (pināka-dhārī), bhavaḥ, varaḥ, somavaktraḥ, siddhamantraḥ, cakṣuḥ, hiraṇyabāhuḥ, ugraḥ, diśāṃ patiḥ, lelihānaḥ, goṣṭhaḥ, siddhamantraḥ, vṛṣṇiḥ, paśupatiḥ, bhūtapatiḥ, vṛṣaḥ, mātṛbhaktaḥ, senānī, madhyamaḥ, kuśahastaḥ, patiḥ, dhanvī, bhārgavaḥ, ajaḥ, kṛṣṇanetraḥ, virūpākṣaḥ, tīkṣṇadaṃṣṭraḥ, tīkṣṇaḥ, vaiśvānaravadanaḥ, mahādyutiḥ, anaṅgaḥ, sarvaḥ, viśāṃpatiḥ, vilohitaḥ, dīptaḥ, dīptākṣaḥ, mahaujāḥ, vasuretāḥ, suvapuḥ, pṛthuḥ, kṛttivāsāḥ, kapālamālī, suvarṇamukuṭaḥ, mahādevaḥ, kṛṣṇaḥ, tryambakaḥ, anaghaḥ, krodhanaḥ, anṛśaṃsaḥ, mṛduḥ, bāhuśālī, daṇḍī, tīvra-tapāḥ, komala-karmā, sahasraśirāḥ, sahasracaraṇaḥ, svadhāsvarūpaḥ, bahurūpaḥ, daṃṣṭī ca | tubhyaṃ namaḥ || pinākinaṃ mahādevaṃ mahāyoginam avyayam | triśūlahastaṃ varadaṃ tryambakaṃ bhuvaneśvaram ||
ಸಂವರ್ತನು ಹೇಳಿದನು—“ಭಗವನ್! ನೀವು ರುದ್ರ, ಶಿತಿಕಂಠ, ಅಂತರ್ಯಾಮಿ ಪುರುಷ, ಅತ್ಯಂತ ತೇಜಸ್ವಿ, ಕಪರ್ದೀ, ಕರಾಳ, ಹರ್ಯಕ್ಷ, ವರದ, ತ್ರ್ಯಕ್ಷ, ಪೂಷನ ದಂತಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದವ, ವಾಮನ, ಶಿವ, ಯಾಮ್ಯ, ಅವ್ಯಕ್ತರೂಪ, ಸದ್ವೃತ್ತ, ಶಂಕರ, ಕ್ಷೇಮ್ಯ, ಹರಿಕೇಶ, ಸ್ಥಾಣು, ಪುರುಷ, ಹರಿನೇತ್ರ, ಮುಂಡ, ಕ್ರುದ್ಧ, ಉತ್ತರಣ, ಭಾಸ್ಕರ, ಸುತೀರ್ಥ, ದೇವದೇವ, ರಂಹಸ್, ಉಷ್ಣೀಷೀ, ಸುವಕ್ತ್ರ, ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷ, ಮೀಢವಾನ್, ಗಿರೀಶ, ಪ್ರಶಾಂತ, ಯತಿ, ಚೀರವಾಸ, ವಿಲ್ವದಂಡ, ಸಿದ್ಧ, ಸರ್ವದಂಡಧರ, ಮೃಗವ್ಯಾಧ, ಮಹಾನ್, ಧನ್ವೀ, ಪಿನಾಕೀ, ಭವ, ವರ, ಸೋಮವಕ್ತ್ರ, ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರ, ಚಕ್ಷುಸ್ವರೂಪ, ಹಿರಣ್ಯಬಾಹು, ಉಗ್ರ, ದಿಶಾಪತಿ, ಲೇಲಿಹಾನ, ಗೋಷ್ಠ, ಸಿದ್ಧಮಂತ್ರ, ವೃಷ್ಣಿ, ಪಶುಪತಿ, ಭೂತಪತಿ, ವೃಷ, ಮಾತೃಭಕ್ತ, ಸೇನಾನಿ, ಮಧ್ಯಮ, ಕುಶಹಸ್ತ, ಪತಿ, ಧನ್ವೀ, ಭಾರ್ಗವ, ಅಜ, ಕೃಷ್ಣನೇತ್ರ, ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ತೀಕ್ಷ್ಣದಂಷ್ಟ್ರ, ತೀಕ್ಷ್ಣ, ವೈಶ್ವಾನರಮುಖ, ಮಹಾದ್ಯುತಿ, ಅನಂಗ, ಸರ್ವ, ವಿಶಾಂಪತಿ, ವಿಲೋಹಿತ, ದೀಪ್ತ, ದೀಪ್ತಾಕ್ಷ, ಮಹೌಜಸ್ವಿ, ವಸುರೇತಸ್, ಸುವಪુષ್, ಪೃಥು, ಕೃತ್ತಿವಾಸ, ಕಪಾಲಮಾಲಿ, ಸುವರ್ಣಮುಕುಟ, ಮಹಾದೇವ, ಕೃಷ್ಣ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ಅನಘ; ಕ್ರೋಧನಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೃಶಂಸ, ಮೃದು, ಬಾಹುಶಾಲಿ, ದಂಡೀ, ತಪ್ತತಪಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ರೂರಕರ್ಮ; ಸಹಸ್ರಶಿರ, ಸಹಸ್ರಚರಣ, ಸ್ವಧಾಸ್ವರൂപ, ಬಹುರೂಪ ಮತ್ತು ದಂಷ್ಟೀ—ನಿಮಗೆ ನನ್ನ ನಮಸ್ಕಾರ. ಪಿನಾಕಧಾರಿ ಮಹಾದೇವ, ಮಹಾಯೋಗಿ, ಅವ್ಯಯ; ತ್ರಿಶೂಲಹಸ್ತ, ವರದ, ತ್ರ್ಯಂಬಕ, ಭುವನೇಶ್ವರ—ಇಂತೆ ಸ್ತುತಿಸಿ, ಶಿರಸ್ಸು ಬಾಗಿಸಿ, ನಾನು ಶಂಕರನ ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ.”
संवर्त उवाच
Educational Q&A
The verse teaches śaraṇāgati (taking refuge) through devotion: the divine can be simultaneously fierce in restraining adharma and gentle toward the surrendered. By naming Śiva’s many aspects—ascetic, cosmic ruler, disciplinarian, benefactor—the hymn frames ethical order (daṇḍa and dharma) as grounded in a compassionate, all-pervading reality.
Saṃvarta offers an extended praise-hymn to Śiva, reciting many epithets that describe his cosmic functions, mythic deeds, and ascetic emblems. After this litany, he bows his head to the Pināka-bearing Mahādeva—trident in hand, imperishable lord of the worlds—and seeks his protection/refuge.