Shloka 363
Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā
Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties
Devanagari script
उद्धिज्जानि च तान्याहुर्भूतानि द्विजसत्तमा: । द्विजवरो! जो पृथ्वीको फोड़कर समयपर उत्पन्न होते हैं, उन प्राणियोंको उद्धिज्ज कहते हैं
Transliteration
udbhijjāni ca tāny āhur bhūtāni dvijasattamāḥ |
Translation
ವಾಯುದೇವರು ಹೇಳಿದರು—ಓ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯೋಗ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೀರಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಋಷಿಗಳು ‘ಉದ್ಭಿಜ್ಜ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ।
Word by Word
उद्भिज्जानिsprouting-born beings (plants etc.)
उद्भिज्जानि:
Karma
TypeNoun
Rootउद्भिज्ज (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Nominative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
तानिthose
तानि:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
आहुःthey call / they say
आहुः:
TypeVerb
Rootअह् (धातु)
FormPresent, Third, Plural, Parasmaipada
भूतानिbeings, creatures
भूतानि:
Karma
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
द्विजसत्तमाःthe best of the twice-born (Brahmins)
द्विजसत्तमाः:
Karta
TypeNoun
Rootद्विजसत्तम (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Plural
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
व
वायुदेव (Vāyu-deva)द
द्विजसत्तमाः (learned twice-born sages)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes