Shloka 9
Adhyāya 34: Kṣetrajña-Lakṣaṇa and the Araṇi Metaphor
Mind–Intellect Allegory
सव्वन्ननार्थयुक्तां श्व सर्वान् प्रत्यक्षहेतुकान् यतः परं न विद्येत ततो<भ्यासे भविष्यति
sarvān anarthayuktān ca sarvān pratyakṣa-hetukān | yato paraṃ na vidyeta tato 'bhyāse bhaviṣyati ||
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಕಾರಣಗಳಿಂದಲೇ ಇರುವಂತೆ ತೋರುವ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳೂ ಪರಮಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಯುಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರಮವಾದದ್ದು ಇಲ್ಲವೋ, ಅದರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ‘ನೇತಿ-ನೇತಿ’—ಇದು ಅಲ್ಲ, ಅದು ಅಲ್ಲ—ಎಂಬ ನಿರಾಕರಣಾಭ್ಯಾಸದ ಪರಿಪಾಕದಲ್ಲೇ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Sense-perceived, causally explained phenomena do not yield ultimate meaning; the Supreme Reality—beyond which nothing exists—is realized only through sustained spiritual practice, especially the discriminative negation of all limited identifications (‘neti-neti’).
A Brahmin speaker instructs the listener in a contemplative, Upanishadic mode, shifting attention away from the apparent certainty of the perceptible world toward disciplined practice that culminates in direct realization of the highest principle.