Shloka 22
अध्वर्यु–यति संवादः
Adhvaryu–Yati Dialogue on Svabhāva, Ahiṃsā, and Mokṣa
यतिरुवाच अक्षरं च क्षरं चैव द्वैधीभावो5यमात्मन: । अक्षरं तत्र सद्भाव: स्वभाव: क्षर उच्यते,यतिने कहा--आत्माके दो रूप हैं--एक अक्षर और दूसरा क्षर। जिसकी सत्ता तीनों कालोंमें कभी नहीं मिटती वह सत्स्वरूप अक्षर (अविनाशी) कहा गया है तथा जिसका सर्वथा और सभी कालोंमें अभाव है, वह क्षर कहलाता है
yatir uvāca—akṣaraṃ ca kṣaraṃ caiva dvaidhībhāvo ’yam ātmanaḥ | akṣaraṃ tatra sadbhāvaḥ svabhāvaḥ kṣara ucyate ||
ಯತಿ ಹೇಳಿದನು—ಆತ್ಮನಿಗೆ ದ್ವೈಧಭಾವವಿದೆ: ಒಂದು ಅಕ್ಷರ, ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷರ. ಮೂರು ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗದ ಸತ್ತಾಸ್ವರೂಪವೇ ‘ಅಕ್ಷರ’; ಸ್ವಭಾವತಃ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಭಾವವಾಗಿರುವುದೇ ‘ಕ್ಷರ’ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse distinguishes two ways of speaking about the Self: the imperishable (akṣara), identified with true, enduring being, and the perishable (kṣara), associated with what lacks lasting reality. Ethically, it directs attention away from transient appearances toward what is stable and truly existent.
A renunciant (yati) is instructing the listener in a philosophical discourse, defining key metaphysical categories—imperishable and perishable—to frame a deeper inquiry into the nature of the Self and reality.