Shloka 10
Adhyāya 26 — Ekākṣara-Brahman (“Om”) and the Hṛdayastha Guru
Inner Teacher
असुराणां प्रवृत्तस्तु दम्भभाव: स्वभावज: । दानं॑ देवा व्यवसिता दममेव महर्षय:
asurāṇāṁ pravṛttas tu dambhabhāvaḥ svabhāvajāḥ | dānaṁ devā vyavasitā damam eva maharṣayaḥ ||
ಅಸುರರಲ್ಲಿ ಸ್ವಭಾವಜನ್ಯ ದಂಭಭಾವ ಪ್ರವರ್ತಿಸಿತು; ದೇವರು ದಾನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ದಮ—ಆತ್ಮಸಂಯಮ—ವನ್ನೇ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಒಂದೇ ಉಪದೇಶದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವಭಾವಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
The verse contrasts ethical orientations: Devas choose dāna (generosity), sages choose dama (self-restraint), while Asuras naturally incline toward dambha (vain, hypocritical display). It highlights how svabhāva (innate disposition) shapes one’s response to instruction and one’s chosen virtue.
A brāhmaṇa explains that after a teaching was considered, different classes of beings manifested characteristic tendencies: Asuras displayed arrogance/pretence, Devas committed to giving, and great sages committed to restraint—showing divergent moral outcomes from the same context.