Shloka 17
कर्मनाशाभावः, गर्भे जीवप्रवेशः, आचारधर्मोपदेशः
Karma’s Non-Extinction, Jīva’s Entry into the Embryo, and Instruction on Conduct-Dharma
इस प्रकार श्रीमहाभारत आश्वमेधिकपर्वके अन्तर्गत अनुगीतापर्वमें सत्रहवाँ अध्याय पूरा हुआ
mātāpitror eva śuśrūṣā devatātithipūjanam | gurupūjā ghṛṇā śaucaṃ nityam indriyasaṃyamaḥ | dānaṃ vrataṃ brahmacaryaṃ śāstroktarītyā vedādhyayanam indriyanigrahaḥ śāntiḥ sarvaprāṇiṣu dayā cittasaṃyamaḥ mārdavaṃ paradhanābhilāṣatyāgaḥ manasāpi jagatprāṇinām ahitākaraṇam | mātāpitrasevā devatātithigurupūjā dayā pavitratā indriyāṇāṃ sadā vaśīkāraḥ śubhakarmapracāraś ca—etat satpuruṣācāra ucyate | etadanuṣṭhānād dharmo bhavati yaḥ sadā prajāvargasya rakṣakaḥ ||
ಸಿದ್ಧನು ಘೋಷಿಸಿದನು—ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಶ್ರುಶ್ರೂಷೆ, ದೇವತೆಗಳೂ ಅತಿಥಿಗಳೂ ಪೂಜೆ, ಗುರುವಿಗೆ ಗೌರವ, ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಶೌಚ, ಹಾಗೆಯೇ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯ ವಶದಲ್ಲಿಡುವುದು—ಇದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರ ಆಚಾರ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ದಾನ, ವ್ರತ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ, ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ವಿಧಾನದಿಂದ ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ಅಂತರಶಾಂತಿ, ಸರ್ವಜೀವಿಗಳ ಮೇಲಿನ ದಯೆ, ಮನೋನಿಗ್ರಹ, ಮೃದುತ್ವ, ಪರಧನಾಸೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶುಭಕರ್ಮಗಳ ಪ್ರಚಾರ—ಇವೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಸತ್ಪುರುಷರ ಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೆ ಧರ್ಮ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಆ ಧರ್ಮವೇ ಸದಾ ಪ್ರಜೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
सिद्ध उवाच
Educational Q&A
Dharma is generated and sustained through the disciplined conduct of noble persons: service to parents, reverence to gods/guests/teachers, purity and compassion, charity and vows, Vedic study, and firm control of senses and mind—avoiding harm even in thought and renouncing desire for others’ wealth.
Within the Anugītā discourse of the Aśvamedhika Parva, a Siddha speaker summarizes a catalogue of satpuruṣa-ācāra (ideal ethical conduct) and concludes that such practice gives rise to dharma, which protects the people.