Shloka 3
अश्रमवासिनां विषादः — Lament in Hastināpura after the Elders’ Forest Withdrawal
यत् तदाश्चर्यमिति वै करिष्यामीत्युवाच ह । व्यास: परमतेजस्वी महर्षिस्तद् वदस्व मे,जनमेजयने पूछा--ब्रह्मन!] जब अपनी धर्मपत्नी गान्धारी और बहू कुन्तीके साथ नृपश्रेष्ठ पृथ्वीपति धृतराष्ट्र वनवासके लिये चले गये, विदुरजी सिद्धिको प्राप्त होकर धर्मराज युधिष्ठिरके शरीरमें प्रविष्ट हो गये और समस्त पाण्डव आश्रममण्डलमें निवास करने लगे, उस समय परम तेजस्वी व्यासजीने जो यह कहा था कि "मैं आश्चर्यजनक घटना प्रकट करूँगा” वह किस प्रकार हुई? यह मुझे बताइये
janamejaya uvāca |
yat tad āścaryam iti vai kariṣyāmīty uvāca ha |
vyāsaḥ paramatejasvī maharṣis tad vadasva me ||
ಜನಮೇಜಯನು ಹೇಳಿದನು—ಪರಮ ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮಹರ್ಷಿ ವ್ಯಾಸರು ಒಮ್ಮೆ, “ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆ ಪ್ರಕಟಿಸುವೆನು” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಪೂಜ್ಯರೇ, ನನಗೆ ತಿಳಿಸಿರಿ—ಆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಘಟನೆ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ ಭೂಪತಿ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನು ತನ್ನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಗಾಂಧಾರಿಯನ್ನೂ ಸೊಸೆ ಕುಂತಿಯನ್ನೂ ಜೊತೆಕೊಂಡು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು; ವಿದುರನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಧರ್ಮರಾಜ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪಾಂಡವರು ಆಶ್ರಮ-ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡತೊಡಗಿದರು.
जनमेजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical-spiritual transition after worldly power: elders embrace forest-renunciation, and a realized being (Vidura) is portrayed as attaining siddhi and merging into the righteous king—suggesting that dharma and inner realization, not mere kingship, are the enduring center of authority.
Janamejaya asks for clarification about Vyāsa’s earlier promise to reveal a ‘marvel.’ He situates the question at a specific moment: Dhṛtarāṣṭra leaves for the forest with Gāndhārī and Kuntī; Vidura attains perfection and enters Yudhiṣṭhira; and the Pāṇḍavas are living in the hermitage precinct.