Shloka 4
Chatra–Upānah Dāna: Origin Narrative
Jamadagni–Reṇukā–Sūrya Saṃvāda
शुक्रोउज़िराश्वैव कविश्व विद्वां- स्तथा ह्ुगस्त्यो नारदपर्वतौ च | भगुर्वसिष्ठ: कश्यपो गौतमश्न विश्वामित्रो जमदग्निश्व राजन्
bhīṣma uvāca | śukro 'ṅgirāś caiva kaviś ca vidvān tathā hy agastyo nārada-parvatau ca | bhṛgur vasiṣṭhaḥ kaśyapo gautamaś ca viśvāmitro jamadagniś ca rājan | gālavaḥ aṣṭako bharadvājo 'rundhatī vālkhyilya-gaṇāḥ śibiḥ dilīpo nahuṣo 'mbarīṣaḥ yāyātiḥ rājā dhundhumāraḥ puruś ca | ete sarve rājarṣayaś ca brahmarṣayaś ca vajradharaṃ vṛtrahantaṃ śatakratum indram agrataḥ kṛtvā yātrārthaṃ niryayuḥ | sarva-tīrthāni paryaṭantaḥ māgha-māsa-pūrṇimāyāṃ puṇya-salilāyāḥ kauśikyā nadī-tīre samupajagmuḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಜನ್! ಹೀಗೆ ದೃಢನಿಶ್ಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಶುಕ್ರ, ಅಂಗಿರಸ, ವಿದ್ಯಾವಂತ ಕವಿ, ಅಗಸ್ತ್ಯ, ನಾರದ ಮತ್ತು ಪರ್ವತ, ಭೃಗು, ವಸಿಷ್ಠ, ಕಶ್ಯಪ, ಗೌತಮ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಜಮದಗ್ನಿ—ಮತ್ತೆ ಗಾಲವ, ಅಷ್ಟಕ, ಭರದ್ವಾಜ, ಅರುಂಧತಿ, ವಾಲಖಿಲ್ಯಗಣ, ಹಾಗೂ ರಾಜರ್ಷಿಗಳು ಶಿಬಿ, ದಿಲೀಪ, ನಹುಷ, ಅಂಬರೀಷ, ರಾಜ ಯಯಾತಿ, ಧುಂಧುಮಾರ, ಪೂರು—ಈ ಎಲ್ಲ ರಾಜರ್ಷಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳು ವಜ್ರಧಾರಿ, ವೃತ್ರಹಂತ, ಶತಕ್ರತು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ, ಮಾಘ ಮಾಸದ ಪೂರ್ಣಿಮೆಯಂದು ಪುಣ್ಯಜಲವಾಹಿನಿಯಾದ ಕೌಶಿಕೀ ನದಿಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights an ethical model: even the most accomplished sages and righteous kings undertake tīrtha-yātrā with firm resolve, seeking purification, merit, and the maintenance of dharmic order through disciplined travel, sacred bathing, and reverence for holy places.
Bhishma enumerates a large assembly of brahmarṣis and rājarṣis who set out together on pilgrimage, placing Indra at the forefront, visiting many tīrthas, and finally reaching the bank of the Kaushiki river on the auspicious full-moon day of Māgha.