Adhyaya 89

Verse 1

अपन का छा | अप्-#-रू- षडशीतितमो< ध्याय: कार्तिकेयकी उत्पत्ति, पालन-पोषण और उनका देवसेनापति-पदपर अभिषेक, उनके द्वारा तारकासुरका वध युधिछिर उवाच उक्ता: पितामहेनेह सुवर्णस्य विधानतः । विस्तरेण प्रदानस्य ये गुणा: श्रुतिलक्षणा:,युधिष्ठिरने पूछा--पितामह! सुवर्णका विधिपूर्वक दान करनेसे जो वेदोक्त फल प्राप्त होते हैं, यहाँ उनका आपने विस्तारपूर्वक वर्णन किया

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಪಿತಾಮಹ! ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸುವರ್ಣದಾನ ಮಾಡಿದಾಗ ಶ್ರುತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಗುಣಫಲಗಳನ್ನು ನೀವು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದೀರಿ; ದಯವಿಟ್ಟು ಆ ದಾನದ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಹೇಳಿರಿ।

Verse 2

यत्तु कारणमुत्पत्ते: सुवर्णस्य प्रकीर्तितम्‌ स कथं तारक: प्राप्तो निधनं तद्‌ ब्रवीहि मे,सुवर्णकी उत्पत्तिका जो कारण है, वह भी आपने बताया। अब मुझे यह बताइये कि वह तारकासुर कैसे मारा गया?

ಸುವರ್ಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ನೀವು ಹೇಳಿದುದನ್ನು ನಾನು ಕೇಳಿದೆ. ಈಗ ನನಗೆ ಹೇಳಿರಿ—ಆ ತಾರಕಾಸುರನು ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಯಿತು? ಅವನು ಮರಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಡೆದನು?

Verse 3

उक्त स देवतानां हि अवध्य इति पार्थिव । कथं तस्याभवन्मृत्युर्विस्तरेण प्रकीर्तय,पृथ्वीनाथ! आपने पहले कहा है कि वह देवताओंके लिये अवध्य था, फिर उसकी मृत्यु कैसे हुई? यह विस्सारपूर्वक बताइये

ಪಾರ್ಥಿವ! ಅವನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅವಧ್ಯನೆಂದು ನೀವು ಹೇಳಿದ್ದೀರಿ; ಹಾಗಾದರೆ ಅವನಿಗೆ ಮರಣ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ।

Verse 4

एतदिच्छाम्यहं श्रोतु त्वत्त: कुरुकुलोदवह । कार्त्स्न्येन तारकवर्ध॑ परं कौतूहलं हि मे

ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕುರುಕುಲಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಇದನ್ನು ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಕೇಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ. ಓ ತಾರಕವರ್ಧನ! ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು; ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕುತೂಹಲ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿದೆ.

Verse 5

कुरुकुलका भार वहन करनेवाले पितामह! मैं आपके मुखसे यह तारक-वधका सम्पूर्ण वृत्तान्त सुनना चाहता हूँ। इसके लिये मेरे मनमें बड़ा कौतूहल है ।। भीष्म उवाच विपन्नकृत्या राजेन्द्र देवता ऋषयस्तथा । कृत्तिकाश्नोदयामासुरपत्यभरणाय वै,भीष्मजीने कहा--राजेन्द्र! जब गंगाजीने अग्नि-द्वारा स्थापित किये हुए उस गर्भको त्याग दिया, तब देवताओं और ऋषियोंका बना-बनाया काम बिगड़तेकी स्थितिमें आ गया। उस दशामें उन्होंने उस गर्भके भरण-पोषणके लिये छहों कृत्तिकाओंको प्रेरित किया

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ಅವರ ಕಾರ್ಯ ವಿಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಉದ್ದೇಶ ವಿಫಲವಾಗದಂತೆ ದೇವತೆಗಳೂ ಋಷಿಗಳೂ ಆ ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಆರು ಕೃತ್ತಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು.

Verse 6

न देवतानां काचिद्धि समर्था जातवेदस: । एता हि शक्तास्तं गर्भ संधारयितुमोजसा,कारण यह था कि देवांगनाओंमें दूसरी कोई स्त्री अग्नि एवं रुद्रके उस तेजका भरण- पोषण करनेमें समर्थ नहीं थी और ये कृत्तिकाएँ अपनी शक्तिसे उस गर्भको भलीभाँति धारण-पोषण कर सकती थीं

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಜಾತವೇದಸ (ಅಗ್ನಿ)ನ ಆ ದಹನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ತಾಳುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥರಿರಲಿಲ್ಲ; ಈ ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳೇ ತಮ್ಮ ಓಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪೋಷಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು.

Verse 7

षण्णां तासां ततः प्रीत: पावको गर्भधारणात्‌ । स्वेन तेजोविसर्गेण वीर्येण परमेण च,अपने तेजके स्थापन और उत्तम वीर्यके ग्रहणद्वारा गर्भ धारण करनेके कारण अग्निदेव उन छहों कृत्तिकाओंपर बहुत प्रसन्न हुए

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ನಂತರ ಗರ್ಭವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಕಾರಣ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿದೇವ) ಆ ಆರು ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸನ್ನನಾದನು; ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸನ್ನು ಅವರೊಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪರಮ ವೀರ್ಯವನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ, ಆ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದನು.

Verse 8

तास्तु षट्‌ कृत्तिका गर्भ पुपुषुर्जातवेदस: । प्रट्सु वर्त्मसु तेजो5ग्ने: सकल॑ निहितं प्रभो,प्रभो! उन छहों कृत्तिकाओंने अग्निके उस गर्भका पोषण किया। अग्निका वह सारा तेज छः मार्गोसे उनके भीतर स्थापित हो चुका था

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಪ್ರಭು! ಆ ಆರು ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳು ಜಾತವೇದಸ (ಅಗ್ನಿ)ನ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿದವು. ಪ್ರಭು, ಅಗ್ನಿಯ ಸಮಸ್ತ ತೇಜಸ್ಸು ಆರು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರೊಳಗೆ ನಿಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿತ್ತು.

Verse 9

ततस्ता वर्धमानस्य कुमारस्य महात्मन: । तेजसाभिपरीताड्ग्यो न क्वचिच्छर्म लेभिरे,गर्भमें जब वह महामना कुमार बढ़ने लगा, तब उसके तेजसे उनका सारा अंग व्याप्त होनेके कारण वे कृत्तिकाएँ कहीं चैन नहीं पाती थीं

ನಂತರ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಕುಮಾರನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲು, ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳ ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿ ಮರುಗಿಸಿದ ಕಾರಣ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯೂ ನೆಮ್ಮದಿ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.

Verse 10

ततस्तेज:परीताड्ग्य: सर्वा: काल उपस्थिते | सम॑ गर्भ सुषुविरे कृत्तिकास्तं नरर्षभ,नरश्रेष्ठल तदनन्तर तेजसे व्याप्त अंगवाली उन समस्त कृत्तिकाओंने प्रसवकाल उपस्थित होनेपर एक साथ ही उस गर्भको उत्पन्न किया

ನಂತರ ಪ್ರಸವಕಾಲ ಬಂದಾಗ, ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಆವರಿತ ಅಂಗಗಳಿದ್ದ ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳು, ಓ ನರಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರಸವಿಸಿದವು.

Verse 11

ततस्तं षडधिष्ठानं गर्भमेकत्वमागतम्‌ । पृथिवी प्रतिजग्राह कार्तस्वरसमीपत:,छः: अधिष्ठानोंमें पला हुआ वह गर्भ जब उत्पन्न होकर एकत्वको प्राप्त हो गया, तब सुवर्णके समीप स्थित हुए उस बालकको पृथ्वीने ग्रहण किया

ನಂತರ ಆರು ಅಧಿಷ್ಠಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಿತವಾದ ಆ ಗರ್ಭವು ಜನಿಸಿ ಏಕತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಚಿನ್ನದ ರಾಶಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಮಗುವನ್ನು ಭೂದೇವಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು.

Verse 12

स गर्भो दिव्यसंस्थानो दीप्तिमान्‌ पावकप्रभ: । दिव्यं शरवणं प्राप्य ववृधे प्रियदर्शन:,वह कान्तिमान्‌ शिशु अग्निके समान प्रकाशित हो रहा था। उसके शरीरकी आकृति दिव्य थी। वह देखनेमें बहुत ही प्रिय जान पड़ता था। वह दिव्य सरकंडेके वनमें जन्म ग्रहण करके दिनोंदिन बढ़ने लगा

ಆ ಗರ್ಭವು ದಿವ್ಯ ಸಂಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ದೀಪ್ತಿಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ನೋಡಲು ಅತೀ ಪ್ರಿಯನಾದ ಅವನು ದಿವ್ಯ ಶರವಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದನು.

Verse 13

ददृशुः कृत्तिकास्तं तु बालमर्कसमद्युतिम्‌ । जातस्नेहाच्च सौहार्दात्‌ पुपुषु: स्तन्यविस्त्रवै:,कृत्तिकाओंने देखा वह बालक अपनी कान्तिसे सूर्यके समान प्रकाशित हो रहा है। इससे उनके हृदयमें स्नेह उमड़ आया और वे सौहार्दवश अपने स्तनोंका दूध पिलाकर उसका पोषण करने लगीं

ಕೃತ್ತಿಕೆಗಳು ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನಾಗಿ ಕಂಡವು. ಅವರ ಹೃದಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನೇಹ ಉದಯಿಸಿ, ಸೌಹಾರ್ದದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ತನ್ಯಧಾರೆಗಳನ್ನು ಹರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದವು.

Verse 14

अभवत्‌ कार्तिकेय: स त्रैलोक्ये सचराचरे । स्कन्नत्वात्‌ स्कन्दतां प्राप्तो गुहावासाद्‌ गुहो&5भवत्‌,इसीसे चराचर प्राणियोंसहित त्रिलोकीमें वह कार्तिकेयके नामसे प्रसिद्ध हुआ। स्कन्दन (स्खलन) के कारण वह 'स्कन्द” कहलाया और गुहामें वास करनेसे “गुह” नामसे विख्यात हुआ

ಚರಾಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಡನೆ ತ್ರಿಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅವನು ‘ಕಾರ್ತಿಕೇಯ’ ಎಂಬ ನಾಮದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು. ಸ್ಕಂದನ (ಸ್ಖಲನ) ಕಾರಣದಿಂದ ‘ಸ್ಕಂದ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟನು; ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ ಕಾರಣ ‘ಗುಹ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದನು.

Verse 15

ततो देवास्त्रयस्त्रिंशद्‌ दिशश्न॒ सदिगीश्वरा: । रुद्रो धाता च विष्णुश्न यम: पूषार्यमा भग:

ಆಮೇಲೆ ಮുപ്പತ್ತ್ಮೂರು ದೇವತೆಗಳು, ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅಧಿಪತಿಗಳಾದ ದಿಕ್ಪಾಲರೊಂದಿಗೆ—ರುದ್ರ, ಧಾತಾ, ವಿಷ್ಣು; ಹಾಗೆಯೇ ಯಮ, ಪೂಷನ್, ಆರ್ಯಮನ್, ಭಗ—ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದರು.

Verse 16

अंशो मित्रश्न साध्याक्ष वासवो वसवो5दश्चिनौ । आपो वायुर्नभश्रन्द्रो नक्षत्राणि ग्रहा रवि:

ಅಂಶ, ಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯರು; ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ) ಹಾಗೂ ಹತ್ತು ವಸುಗಳು; ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು; ಆಪಃ (ಜಲ), ವಾಯು, ನಭಃ (ಆಕಾಶ), ಚಂದ್ರ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ರವಿ—ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು.

Verse 17

पृथग्भूतानि चान्यानि यानि देवार्पणानि वै । आज शम्मुस्ते5दभुतं द्रष्ट कुमारं ज्वलनात्मजम्‌

ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಅರ್ಪಣೆಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಇಂದು, ಹೇ ಶಂಭೋ, ನಿನಗೆ ಮಹಾಶುಭ—ಆ ಅದ್ಭುತ, ತೇಜೋಮಯ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ ಕುಮಾರನನ್ನು ನೋಡುವುದು.

Verse 18

तदनन्तर तैंतीस देवता, दसों दिशाएँ, दिक्पाल, रुद्र, धाता, विष्णु, यम, पूषा, अर्यमा, भग, अंश, मित्र, साध्य, वसु, वासव (इन्द्र), अश्विनीकुमार, जल (वरुण), वायु, आकाश, चन्द्रमा, नक्षत्र, ग्रहगण, रवि तथा दूसरे-दूसरे विभिन्न प्राणी जो देवताओंके आश्रित थे, सब- के-सब उस अदभुत अग्निपुत्र “कुमार' को देखनेके लिये वहाँ आये ।। ऋषयस्तुष्टवुश्वैव गन्धर्वाश्व॒ जगुस्तथा । षडानन कुमार तु द्विषडक्षं द्विजप्रियम्‌,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे

ಅನಂತರ ಮുപ്പತ್ತ್ಮೂರು ದೇವತೆಗಳು, ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ದಿಕ್ಪಾಲರು—ರುದ್ರ, ಧಾತಾ, ವಿಷ್ಣು, ಯಮ, ಪೂಷನ್, ಆರ್ಯಮನ್, ಭಗ, ಅಂಶ, ಮಿತ್ರ, ಸಾಧ್ಯರು, ವಸುಗಳು, ವಾಸವ (ಇಂದ್ರ), ಇಬ್ಬರು ಅಶ್ವಿನೀಕುಮಾರರು, ಜಲಾಧಿಪತಿ ವರುಣ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ, ಚಂದ್ರ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಗ್ರಹಗಣ, ರವಿ ಹಾಗೂ ದೇವಾಶ್ರಿತ ಇತರ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳು—ಎಲ್ಲರೂ ಆ ಅದ್ಭುತ ಅಗ್ನಿಪುತ್ರ ‘ಕುಮಾರ’ನನ್ನು ನೋಡಲು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಋಷಿಗಳು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಗಂಧರ್ವರು ಅವನ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ದ್ವಿಜಪ್ರಿಯನಾದ ಆ ಕುಮಾರನು ಷಡಾನನ; ಅವನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಕಣ್ಣುಗಳು, ಹನ್ನೆರಡು ಭುಜಗಳು, ವಿಶಾಲ ಭುಜಸ್ಕಂಧಗಳು; ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶ. ಅವನು ಸರಕಂಡಗಳ ದಟ್ಟ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ಕಂಡು ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮಾನಂದಗೊಂಡು, ಇನ್ನು ತಾರಕಾಸುರನ ವಧ ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ದೃಢಪಟ್ಟರು. ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 19

पीनांसं द्वादशभुजं पावकादित्यवर्चसम्‌ | शयानं शरगुल्मस्थं दृष्टवा देवा: सहर्षिभि:,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಬಾಲಕನನ್ನು ಕಂಡು—ವಿಶಾಲ ಭುಜಗಳಿರುವ, ದ್ವಾದಶ ಭುಜಯುಕ್ತ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು—ಸರಗಿಡಗಳ ಗುಂಪಿನೊಳಗೆ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ದೇವತೆಗಳು ಪರಮಾನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿದರು; ಈಗ ತಾರಕಾಸುರನ ವಧ ನಿಶ್ಚಿತವೆಂದು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢ ನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ತಮಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.

Verse 20

लेभिरे परम हर्ष मेनिरे चासुरं हतम्‌ । ततो देवा: प्रियाण्यस्य सर्व एव समाहरन्‌,ऋषियोंने स्तुति की और गन्धर्वोने उनका यश गाया। ब्राह्मणोंके प्रेमी उस कुमारके छ: मुख, बारह नेत्र, बारह भुजाएँ, मोटे कंधे और अग्नि तथा सूर्यके समान कान्ति थी। वे सरकण्डोंके झुरमुटमें सो रहे थे। उन्हें देखकर ऋषियोंसहित देवताओंको बड़ा हर्ष प्राप्त हुआ और यह विश्वास हो गया कि अब तारकासुर मारा जायगा। तदनन्तर सब देवता उन्हें उनकी प्रिय वस्तुएँ भेंट करने लगे

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಅವರು ಪರಮ ಹರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದರು; ಅಸುರನು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಹತನಾಗುವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆಗ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದರು.

Verse 21

क्रीडत: क्रीडनीयानि ददुः पक्षिगणाश्र ह । सुपर्णो3स्य ददौ पुत्र मयूरं चित्रबर्हिणम्‌,पक्षियोंने खेल-कूदमें लगे हुए कुमारको खिलौने दिये, गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना पुत्र मयूर भेंट किया

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಆ ಬಾಲನು ಆಟವಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಅವನಿಗೆ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಮತ್ತು ಮಗನೇ, ಸುಪರ್ಣ (ಗರುಡ)ನು ವಿಚಿತ್ರ ಬರ್ಹಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿತ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ನವಿಲನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.

Verse 22

राक्षसाश्न ददुस्तस्मै वराहमहिषावुभौ । कुक्कुटं चाग्निसंकाशं प्रददावरुण: स्वयम्‌,राक्षसोंने सूअर और भैंसा--ये दो पशु उन्हें उपहाररूपमें दिये। गरुड़के भाई अरुणने अग्निके समान लाल वर्णवाला एक मुर्गा भेंट किया

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ರಾಕ್ಷಸರು ಅವನಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು—ವರಾಹ ಮತ್ತು ಮಹಿಷ—ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಮತ್ತು ಗರುಡನ ಸಹೋದರನಾದ ಅರುಣನು ಸ್ವತಃ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕೆಂಪಾಗಿ ಹೊಳೆಯುವ ಒಂದು ಕೋಳಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡಿದನು.

Verse 23

चन्द्रमा: प्रददौ मेषमादित्यो रुचिरां प्रभाम्‌ गवां माता च गा देवी ददौ शतसहसत्रश:

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು—ಚಂದ್ರನು ಒಂದು ಮೇಷವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಆದಿತ್ಯನು ಮನೋಹರವಾದ ಪ್ರಭೆಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದನು; ಮತ್ತು ಗೋವಿನ ತಾಯಿಯಾದ ಆ ದೇವಿ—ಕಾಮಧೇನು—ಶತಸಹಸ್ರಗಳಷ್ಟು ಹಸುಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದಳು.

Verse 24

चन्द्रमाने भेंड़ा दिया, सूर्यने मनोहर कान्ति प्रदान की, गोमाता सुरभि देवीने एक लाख गौएँ प्रदान कीं ।। छागमन्निर्गुणोपेतमिला पुष्पफलं बहु । सुधन्वा शकटं चैव रथं चामितकूबरम्‌

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಚಂದ್ರನಿಂದ ಒಂದು ಮೇಷವು ದಾನವಾಗಿ ದೊರಕಿತು; ಸೂರ್ಯನು ಮನೋಹರ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದಿಸಿದನು; ದಿವ್ಯ ಗೋಮಾತೆ ಸುರಭೀ ದೇವಿಯು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಗೋವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಳು. ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಆಡುಗಳು, ಉತ್ತಮ ಅನ್ನ, ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳ ಸಮೃದ್ಧಿಯೂ ದೊರಕಿತು. ಸುಧನ್ವನು ಒಂದು ಶಕಟ (ಗಾಡಿ) ನೀಡಿದನು; ಅಪಾರ ಭಾರವಹನಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ರಥವನ್ನೂ ದಾನಮಾಡಿದನು।

Verse 25

अग्निने गुणवान्‌ बकरा, इलाने बहुतसे फल-फूल, सुधन्वाने छकड़ा और विशाल कूबरसे युक्त रथ दिये ।। वरुणो वारुणान्‌ दिव्यान्‌ सगजान्‌ प्रददौ शुभान्‌ । सिंहान्‌ सुरेन्द्रो व्याप्रांश्न द्विपानन्यांश्व॒ पक्षिण:

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅಗ್ನಿಯು ಗುಣವಂತ ಬಕರವನ್ನು ನೀಡಿದನು; ಇಲೆಯು ಅನೇಕ ಪುಷ್ಪ-ಫಲಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಳು; ಸುಧನ್ವನು ಶಕಟ (ಗಾಡಿ) ಮತ್ತು ವಿಶಾಲ ಕೂಬರಯುಕ್ತ ರಥವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ವರುಣನು ತನ್ನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಿವ್ಯ, ಶುಭ ದಾನಗಳಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗಜಗಳನ್ನು ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಸಿಂಹಗಳು, ವ್ಯಾಘ್ರಗಳು, ಗಜಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದನು।

Verse 26

राक्षसासुरसंघाश्व अनुजम्मुस्तमी श्वरम्‌,राक्षमों और असुरोंका समुदाय उन शक्तिशाली कुमारके अनुगामी हो गये। उन्हें बढ़ते देख तारकासुरने युद्धके लिये ललकारा; परंतु अनेक उपाय करके भी वह उन प्रभावशाली कुमारको मारनेमें सफल न हो सका

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಗುಂಪುಗಳು ಆ ಶಕ್ತಿಮಂತ ಕುಮಾರನನ್ನು ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದರು. ಅವನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ತೇಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಂಡು ತಾರಕಾಸುರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಲಲಕಾರ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಆ ದೀಪ್ತಿಮಂತ, ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿ ಕುಮಾರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 27

वर्धमानं तु त॑ दृष्टवा प्रार्थथामास तारक: । उपायैर्बहुभि्न्तुं नाशकच्चापि तं विभुम्‌,राक्षमों और असुरोंका समुदाय उन शक्तिशाली कुमारके अनुगामी हो गये। उन्हें बढ़ते देख तारकासुरने युद्धके लिये ललकारा; परंतु अनेक उपाय करके भी वह उन प्रभावशाली कुमारको मारनेमें सफल न हो सका

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಆ ವಿಭುವಿನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ತಾರಕನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಲಲಕಾರ ಮಾಡಿದನು; ಆದರೆ ಅನೇಕ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ ಆ ದೀಪ್ತಿಮಂತ ಕುಮಾರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ।

Verse 28

सैनापत्येन त॑ देवा: पूजयित्वा गुहालयम्‌ । शशंसुर्विप्रकारं तं तस्मै तारककारितम्‌

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ದೇವರುಗಳು ಗುಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಸೇನಾಪತಿ ಪದವಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದರು; ತಾರಕನ ನಿಮಿತ್ತ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಆ ಅಸಾಧಾರಣ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು।

Verse 29

देवताओंने गुहावासी कुमारकी पूजा करके उनका सेनापतिके पदपर अभिषेक किया और तारकासुरने देवताओंपर जो अत्याचार किया था, सो कह सुनाया ।। स विवृद्धों महावीर्यों देवसेनापति: प्रभु: । जघानामोघया शक्‍त्या दानवं तारकं गुहः,महापराक्रमी देवसेनापति प्रभु गुहने वृद्धिको प्राप्त होकर अपनी अमोघ शक्तिसे तारकासुरका वध कर डाला

ಪೂರ್ಣ ಬಲ-ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಪಡೆದ ದೇವಸೇನಾಪತಿ, ಪ್ರಭುವಾದ ಗುಹನು ತನ್ನ ಅಮೋಘ ದಿವ್ಯಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನವ ತಾರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನು.

Verse 30

तेन तस्मिन्‌ कुमारेण क्रीडता निहते<सुरे । सुरेन्द्र: स्थापितो राज्ये देवानां पुनरीश्वर:,खेल-खेलमें ही उन अग्निकुमारके द्वारा जब तारकासुर मार डाला गया, तब ऐश्वर्यशाली देवेन्द्र पुन: देवताओंके राज्यपर प्रतिष्ठित किये गये

ಆ ಕುಮಾರನು ಆಟವಾಡುವಂತೆಯೇ ಅಸುರ ತಾರಕನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಾಗ, ದೇವೇಂದ್ರ ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತೆ ದೇವರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತನಾಗಿ ಅವರ ಅಧಿಪತಿಯಾದನು.

Verse 31

स सेनापतिरेवाथ बभौ स्कन्द: प्रतापवान्‌ | ईशो गोप्ता च देवानां प्रियकृच्छड्करस्य च,प्रतापी स्कन्द सेनापतिके ही पदपर रहकर बड़ी शोभा पाने लगे। वे देवताओंके ईश्वर तथा संरक्षक थे और भगवान्‌ शंकरका सदा ही हित किया करते थे

ಆಮೇಲೆ ಪ್ರತಾಪವಂತನಾದ ಸ್ಕಂದನು ಅದೇ ಸೇನಾಪತಿ ಪದವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು. ಅವನು ದೇವರ ಈಶ್ವರನೂ ರಕ್ಷകനೂ ಆಗಿ, ಶಂಕರನಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರಿಯಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವನಾಗಿದ್ದನು.

Verse 32

हिरण्यमूर्तिर्भगवानेष एव च पावकि: । सदा कुमारो देवानां सैनापत्यमवाप्तवान्‌,ये अग्निपुत्र भगवान्‌ स्कन्द सुवर्णमय विग्रह धारण करते हैं। वे नित्य कुमारावस्थामें ही रहकर देवताओंके सेनापतिपदपर प्रतिष्ठित हुए हैं

ಈ ಭಗವಂತನು ಸ್ವರ್ಣಮಯ ರೂಪಧಾರಿಯೂ ಪಾವಕ (ಅಗ್ನಿ) ಸ್ವರೂಪನೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಸದಾ ಕುಮಾರನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದು ದೇವರ ಸೇನಾಪತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.

Verse 33

तस्मात्‌ सुवर्ण मंगल्यं रत्नमक्षय्यमुत्तमम्‌ सहमजं कार्तिकेयस्य वल्लेस्तेज: परं मतम्‌,सुवर्ण कार्तिकेयजीके साथ ही उत्पन्न हुआ है और अग्निका उत्कृष्ट तेज माना गया है। इसलिये वह मंगलमय, अक्षय एवं उत्तम रत्न है

ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವರ್ಣವನ್ನು ಮಂಗಳಕರ, ಅಕ್ಷಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ರತ್ನವೆಂದು ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿ, ಅಗ್ನಿಯ ಪರಮ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ.

Verse 34

एवं रामाय कौरव्य वसिष्ठोडकथयत्‌ पुरा | तस्मात्‌ सुवर्णदानाय प्रयतस्व नराधिप,कुरुनन्दन! नरेश्वर! इस प्रकार पूर्वकालमें वसिष्ठजीने परशुरामको यह सारा प्रसंग एवं सुवर्णकी उत्पत्ति और माहात्म्य सुनाया था। अतः तुम स्वर्णदानके लिये प्रयत्न करो

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಕೌರವ್ಯ! ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಸಿಷ್ಠನು ರಾಮನಿಗೆ (ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ) ಸ್ವರ್ಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹಿಮೆಯೊಡನೆ ಈ ಸಮಸ್ತ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನರಾಧಿಪ, ಓ ಕುರುನಂದನ! ಸ್ವರ್ಣದಾನಕ್ಕೆ ನೀನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸು.

Verse 35

राम: सुवर्ण दत्त्वा हि विमुक्त: सर्वकिल्बिषै: । त्रिविष्टपे महत्‌ स्थानमवापासुलभं नरै:,परशुरामजी सुवर्णका दान करके सब पापोंसे मुक्त हो गये और स्वर्गमें उस महान्‌ स्थानको प्राप्त हुए जो दूसरे मनुष्योंके लिये सर्वथा दुर्लभ है

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ರಾಮನು (ಪರಶುರಾಮನು) ಸ್ವರ್ಣದಾನ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಸರ್ವ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮುಕ್ತನಾದನು. ಅವನು ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪದಲ್ಲಿ (ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ) ಮಾನವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಳಭವಾದ ಮಹತ್ತಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

Verse 85

इस प्रकार श्रीमह्याभारत अनुशासनपर्वके अन्तर्गत दानधर्मपर्वमें सुवर्णकी उत्पत्तिविषयक पचासीवाँ अध्याय पूरा हुआ

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಶಾಸನಪರ್ವದ ದಾನಧರ್ಮಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣೋತ್ಪತ್ತಿ ವಿಷಯಕ ಎಂಭತ್ತೈದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 86

इति श्रीमहाभारते अनुशासनपर्वणि दानधर्मपर्वणि तारकवधोपाख्यानं नाम षडशीतितमो<ध्याय:

ಇಂತೆ ಶ್ರೀಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಶಾಸನಪರ್ವದ ದಾನಧರ್ಮಪರ್ವದಲ್ಲಿ ‘ತಾರಕವಧೋಪಾಖ್ಯಾನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎಂಭತ್ತಾರನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಸಮಾಪ್ತವಾಯಿತು.

Verse 256

शध्वापदांश्व बहून्‌ घोरांश्छत्राणि विविधानि च | वरुणने वरुणलोकके अनेक सुन्दर एवं दिव्य हाथी दिये। देवराज इन्द्रने सिंह, व्याप्र, हाथी, अन्यान्य पक्षी, बहुत-से भयानक हिंसक जीव तथा नाना प्रकारके छत्र भेंट किये

ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ವರುಣನು ತನ್ನ ವರುಣಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ದಿವ್ಯ ಆನೆಗಳನ್ನು, ಅನೇಕ ಭೀಕರ ಹಿಂಸ್ರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವಿಧದ ಛತ್ರಗಳನ್ನು ದಾನಮಾಡಿದನು. ಹಾಗೆಯೇ ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರನು ಸಿಂಹಗಳು, ವ್ಯಾಘ್ರಗಳು, ಆನೆಗಳು, ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಅನೇಕ ಭಯಾನಕ ಬೇಟೆಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾನಾವಿಧ ಛತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು.