Shloka 54
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
भरतभूषण नरेश! वैश्यके धनको पाँच भागोंमें विभक्त करना चाहिये। फिर वैश्या और शूद्राके पुत्रोमें उस धनका विभाजन कैसे करना चाहिये, यह बताता हूँ ।।
bhīṣma uvāca | vaiśyaputreṇa hartavyāś catvāro bhāgāḥ pitur dhanāt | pañcamas tu smṛto bhāgaḥ śūdrāputrāya bhārata ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ಭರತನಂದನನೇ! ವೈಶ್ಯ ತಂದೆಯ ಧನದಿಂದ ವೈಶ್ಯಾ-ಜನ್ಯ ಪುತ್ರನು ನಾಲ್ಕು ಪಾಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು; ಓ ಭಾರತ, ಶೂದ್ರಾ-ಜನ್ಯ ಪುತ್ರನಿಗೆ ಐದನೇ ಪಾಲು ಎಂದು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma states a Smṛti-style rule for dividing a Vaiśya father’s property: four shares go to the son born of a Vaiśyā, while one share is allotted to the son born of a Śūdrā, presenting a graded inheritance scheme tied to social categories.
In the Anuśāsana Parva’s dharma-instruction, Bhishma continues advising Yudhiṣṭhira on legal-ethical norms, here specifying how paternal wealth should be apportioned among sons of different maternal status.