Shloka 18
Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
विशेषेण तु राजेन्द्र वत्रहा पाकशासन: । उसका रूप देखकर देवता, गन्धर्व और दानव भी मतवाले हो जाते थे। राजेन्द्र! वृत्रासुरका वध करनेवाले पाकशासन इन्द्र उस स्त्रीपर विशेषरूपसे आसक्त थे ।।
viśeṣeṇa tu rājendra vṛtrahā pākaśāsanaḥ | tasyā rūpaṃ dṛṣṭvā devatā gandharvāś ca dānavāś ca matta-bhāvam āpadyante sma | rājendra vṛtrāsura-vadha-kartā pākaśāsana indras tasyāṃ striyāṃ viśeṣata āsakta āsīt || nārīṇāṃ carita-jñaś ca devaśarmā mahāmuniḥ |
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಓ ರಾಜೇಂದ್ರ! ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ಪಾಕಶಾಸನ ಇಂದ್ರನು ಆ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಅವಳ ರೂಪವನ್ನು ಕಂಡ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ದೇವರು, ಗಂಧರ್ವರು, ದಾನವರು ಕೂಡ ಕಾಮಮದದಿಂದ ಮತ್ತರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಓ ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ, ವೃತ್ರಾಸುರವಧಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಕ್ರನು ಅವಳ ಕಡೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಮಹಾಮುನಿ ದೇವಶರ್ಮನು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿದವನು.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Even the mightiest—Indra himself—can be overpowered by attraction; therefore dharma requires vigilance, restraint, and discernment, especially for rulers whose lapses can have wider consequences.
Bhīṣma describes a woman whose beauty overwhelms even celestial beings, emphasizing that Indra (Vṛtra’s slayer) became particularly attached to her, and he introduces Devaśarmā as a sage knowledgeable about women’s conduct, setting up further counsel or exemplum.