Shloka 13
अत्रिणा त्वथ सामर्थ्य कृतमुत्तमतेजसा । द्विजेनाग्निद्धितीयेन जपता चर्मवाससा
atriṇā tv atha sāmarthyaṁ kṛtam uttama-tejasā | dvijena agni-dvitīyena japatā carma-vāsasā ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದರು— ಉತ್ತಮ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ದೀಪ್ತನಾದ ಆ ದ್ವಿಜ ಅತ್ರಿಯು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೋಡು—ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಸಂಗಾತಿಯಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು, ಮಂತ್ರಜಪದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದವನು, ಮೃಗಚರ್ಮಧಾರಿಯು, ತಪೋವ್ರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದವನು. ಗಾಯತ್ರೀಜಪಪರಾಯಣ, ಫಲಾಹಾರಿ, ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯ ಉಪಾಸಕನಾದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಮಾಡಿದ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗಮನಿಸು. ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಾತ್ಮ ಅತ್ರಿಯ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ; ಹೇಳು, ಅತ್ರಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಯಾವ ಕ್ಷತ್ರಿಯನು ಇದ್ದಾನೆ?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights that true superiority is grounded in tapas, ritual steadiness, and spiritual radiance (tejas). By pointing to Atri’s disciplined life—Agnihotra, japa, and ascetic simplicity—he argues that brahminical excellence is measured by inner power and dharmic practice rather than worldly force.
Bhīṣma is citing the example of the sage Atri’s remarkable accomplishment and asking his listener to recognize Atri’s greatness. He uses this as a rhetorical challenge: if one seeks a kṣatriya greater than Atri, who would it be—implying that Atri’s spiritual achievements surpass typical martial standards of greatness.