Mahabharata — Anushasana Parva, Shloka 107
विहायसगतिर्ज्योति: सुरुचि तभुग् विभु: । रविर्विरोचन: सूर्य: सविता रविलोचन:
vihāyasagatir jyotiḥ suruciḥ hutabhuk vibhuḥ | ravir virocanaḥ sūryaḥ savitā ravilocanaḥ ||
ಭೀಷ್ಮನು ಹೇಳಿದನು—ಅವನು ವಿಹಾಯಸಗತಿ—ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು; ಅವನು ಜ್ಯೋತಿ—ಸ್ವಯಂಪ್ರಕಾಶ; ಅವನು ಸುರುಚಿ—ಸುಂದರ ಕಾಂತಿಯವನು; ಅವನು ಹುತಭುಕ್—ಅಗ್ನಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞಹವಿಯನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುವವನು; ಅವನು ವಿಭು—ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ. ಅವನು ರವಿ—ಸಾರಗಳನ್ನು ಶೋಷಿಸುವವನು; ಅವನು ವಿರೋಚನ—ವಿವಿಧವಾಗಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಡುವವನು; ಅವನು ಸೂರ್ಯ—ಶೋಭೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವನು; ಅವನು ಸವಿತಾ—ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರೇರಕ-ಜನಕ; ಅವನು ರವಿಲೋಚನ—ಸೂರ್ಯರೂಪ ನೇತ್ರಗಳವನು।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches devotion through recognizing the One divine reality in sustaining cosmic functions—light, movement, and nourishment—symbolized by the Sun and Fire. Ethically, it associates dharma with illumination: the divine ‘light’ that reveals truth and supports order in the world.
Bhīṣma is reciting a sequence of divine names/epithets (a stotra-like passage). This verse clusters solar and fiery titles—Sun, Savitṛ, and the consumer of offerings—presenting the deity as the cosmic illuminator and sustainer.